Mel

Katmandu nun buyusu uzerine

2009-08-24T11:52:00.000-07:00

Katmandu bana buyu yapti galiba!!! Buyuye..benzeri seylere inanmam ya neyse bu baslik yaziya uyacak

Ilkokul donemimde istanbul un mahallerinde kosup oynarken, dar geldi o sokaklar bana, agaclar arasinda kosmak, cayirlara yatmak, dalindan meyve koparmak, evimin penceresinden baktigimda ufuklarin kosamayacagim kadar uzak olmasi, bu uzaklara gitme hevesi baslamisti, ve ben o yasta nasil olduysa annemi babami butun imkansizliklarina ragmen ikna ederek beni her yaz tatilinde bababannemin yaninana 20 saat suren otobus yolculugu ile varilan iki aylik bir kesfe donusturmustum, tum bayirlar bahceler tepeler benimdi tipki tum dunyanin benim sizin oldugu gibihayat yolculugunda gunleri aylari yillari geride biraktigim kocaman bir insansin artik dedigim bir an yine boyle bir duyguyla asya topraklarindaki yuce Himalaya daglarin eteginde hep merak ettigim gormedigim topraklar cagirdi beni, karar yolun yarisi derler iste yarisi cebimdeydi yolculuk hazirliklarini o karar sevkiyle aylar oncesi tamamladim , gunlerce ara ara elimdeki bilete bakip sevinmeler, gezi kitaplarini ismarlamalar gitmeden bu topraklari arastirmalar, tam olarak ne yasayacagimi ne hissedecegimi bilmeden uzerine gidip, bulmak uzerine dusunmelerle gecti gunler..Bu nasil bir duyguydu beni costuran sevindirik cocuklar gibi --yeni topraklara gidiyorum, kipir kipirim, diye bagirtan bir duygu.. Yola cikma ani gelip sirtima cantami aldigimda bir serce kadar hafiftim ucabilirdim artik ..

Katmandu nun esrarengizligi, buyusu uzerine Benim bu topraklara ilk adim atma tarihim 11 ocak 2006, Ulkedeki krallik yonetimine son verilmesinden yana halkin artik, - yeter!! dedigi, grevlerle, blok etmelerle sokaga dokuldugu, 2 hafta icinde 20 kisinin vuruldugu, iktidarin devrilmesine ramak kaldigi tarihlerdi. Bu beni rahatsiz etmiyordu, ulkemdede boyle ortamlarda buyumemismiydim, dunyanin her yerinde durum buna benzer degil miydi?, bunu dusunerek endiselenseydim evimden disari cikmamam gerekirdi

O ocak sabahi ilik puslu Katmandu hava limani cikisinda hayatimda gordugum en genc taksi soforuylu sehre varmada buluverdim kendimi. Ilk iki gun icin rezervasyon yaptigim otel bana 16 yaslarinda bir taksi soforu gondermisti, -varsin genc olsun, asya insanlari yasam zorluklarindan hayata erken atilir, bu sokaklari bu trafigi bu sehri benden daha iyi biliyor, bir de muthis bir gulumseme sunup, esyami yuklerken merakla adimi, nerden geldigimi soruyor,icten bir evsahipligi yapiyor, hemen bir cirpida sehir hakkinda bir iki bilgi veriyor, ne sicak hosuma gitti, Tek sorun bu soforunde eli herkes gibi kornaya basma refleksine sartlanmis. Hic durmadan Dat dat dat gidiyoruz Alandan otele 20 dk suren yolculukta penceremden izliyorum, ilk goruntu sokaklar caddeler insan seli, yuzlerce motor, minik taksiler dolu. oldum olasi otolarin marka ve modellerini bilmem ama bunlar artik hurdaya gitme zamani gecmis cinslerden, ozel tasit pek gorunmuyor , ufledikleri kapkara egzos dumanlari, bas bas bagiran kornalar, trafigin gurultusu, arkasina onune bakmadan ilerleyen yayalar yollara dokulmus seyyarlar kose diplerinde oturan dilenciler, sirtinda uyuyan bebegi ellerinde incik boncuk satan anneler, trafikle ic ice, hayretler icinde nasil gectigimize herkesin nasil ilerleyebildigine aklim ermiyor, agir agir ilerliyoruz, kimsede birbirine kizmiyor bagirmiyor kufur etmiyor, sadece surekli klaksona basiyor. Kirli havadan sakinanlar solunumlarini biraz olsun hafifletmek icin agiz ve burunularina maske takmis acaba kulaklik takan var mi diye bakiyorum ama yok tabiya klaksonlari duymadan nasil ilerler bu kalabalik!Bu karmasa, hava kirliligi haric, beni rahatsiz etmiyor,nedenini anlamak icin onumde gunler var sozlerini kendi kendime mirildaniyorum.
Konaklayacagim yere yaklastikca sokaklardaki kalabalik daha da artiyorturistlerin mutlak ugrak yeri Thamel in arka taraflarinda son dar toprak varos sokaklardan gecerken cocuklar taksiye dokunuyor el salliyor sebeklik yapiyor, Teyzeler anneler acik kapilarin onunde bulasik yikiyor, evlerinden sokaga sizan fakir goruntu acimali bir tebessumle icimi sariyor. Otel resepsiyona varis ve ilk nameste, bu sozu 3 haftalik seyahatim boyunca o kadar cok duyacagim ki sasarsiniz, ellerinizi avuc iclerinden birlestirip cene altiniza dogru dik tutup gogsunuze yaklastirilarak, hafif bir bas egme ile herkese sunuluyor, hem merhaba hem nasilsiniz yerine kullanilan simsicak bir soz .Otel kapisindan girer girmez minik hindu sunak turuncu taze ciceklerle donanmis, Resepsiyonda agir bir tutsu kokusu var, bir an once formalite kayitlarin bitmesini, katmandu sokaklarina cikip kalabaliga karismak istiyorum Odama cikiyorum yol gosteren otel calisani basamaklardan cikarken onden duzgun ingilizcesiyle mirildaniyor -en ust kattasiniz manzarasi, en guzel oda diyor, Bu minik esmer adam bir satonun kulesine cikar gibi anlatiyor, terasa cikiyorum sis mi hava kirliligimi tam anliyamiyorum , daginik goruntulu tika basa sehrin ustunde cikan bir ugultu ve derme catma binalarin ustu, dag goremiyorum -galiba yanlis anladim gibi seyler geciyor kafamdan, sonra ogreniyorumki sis ve hava kirliligi bazen oglen saatlerine kadar tum sehri etkisinde tutuyor sehrin bulundugu vadiyi cevreleyen daglari oglen siralari net gormeye basliyorsunuz. Esyalari atip bir harita ile taksinin beni getirdigi yolu takip ederek kendimi turistik thamel in dar sokaklarinda cingil cingil hediyelik esya dukkanlari renkli pasminalar ,her turlu muzigin caldigi cd ciler, cafeler,kitapcilar, barlar restorantlarin tutsulu kapilarindan gelen nameste selamina yanit vererek riksalarin ,kalabaligin icinden geciyorum .Ilk anlar dar sokaklardaki tikis tikis binalar ustume gelir gibi oluyor malum son 22 yildir sehirde yasayan biri degilim . Kalabalik, ... hic bir seyin atilmadigi ivir zivir esyalarla dolu fakir bir eve girmis hissine kapiliyorum. Tekerlekli bisiklet taksicilerden -riksalardan ardi ardina tapinaklara goturme tekliflerine-- hayir bi dakka, bi bakayim etrafima, bana zaman verin demeden diyemeden kendimi prenses gibi arka koltuga ativerdim, siska bacaklariyla beni ceken riksaci kalabaligi bole bole marifetli manevralarla geciyor,bu eski merkez sokaklari o zamanin kalabaligina gore yapilmis eskiden sadece atlarla el arabalariyla gecilen bu dar sokaklar bugunku kalabaliga yetmiyor kaldirim yok tasitlar riksalar ve halkla dopdolu bir sele kapilmis gibi ilerliyorsunuz. Icimdeki merak ve heyecanin yuzume verdigi tebessumden emin durbar meydanina gidiyorum sehrin can damarina. Eski sarayin oldugu meydan, anlamida saray. Aman allahim goruntusuyle panayir gibi bir yer . Kucuk meydanda ve acilan kollarinda 50 yi askin tapinak , insan hayvan karisimi tanri tanrica figurleri, onlerinde dua edenler , yuksek stupalarin eteklerinde oturanlar, sunak saticilari, yerlere acilmis kadife cicekcileri, yanan kandiller her kosede.Havada baharat tutsu toz mumlardan gelen yanik yag kokusu karisimini soluyorsunuz. Turistik saticilardan cok gunluk ibadetlerine hitap eden sunak yemek,mum cicekci koylulerin getirdikleri taze sebze ve meyvecilerle dolu. Tapinaklarin basamaklarinda kis gunesi altinda sekerleme yapanlar, dar sokaklardan gunes gormeyen evleriden getirdikleri islak camasirlari tapinaklarin gunese bakan basamaklarina serenler, simsiyah uzun sacli kadinlarin oturmus gunluk dedikodulari onlarin yaninda oynayan cocuklari… inanilmaz karma bir goruntu. Bu goruntuyu izleyen her seyi fotografliyan no thank you diyen turistler, dilencileri, copleri karistiran maymunlari kopekleri de unutmamaliyim. Gunumu bu meydanda oturup seyrederek gecirmek istiyorum . O kadar cok sey varki ! eskici dukkanina girmisde tum aradiklarimi bir kutunun icinde bulmus gibiyim. Sabah, sisini ilik kis gunesine devrettigi oglen saatlerinde bir stupanin basamaginda oturdugumda meydandaki gencler bana rehberlik yapmak istiyor sirayla hepsine hayir diyorum bu kezde gozlerimin icine bakarak futursuzca -has, maruana istermisin? diyorlar kibarca yok kardesim istemiyorum diye diye artik meydandaki tum rehber bozuntulari beni rahatsiz etmekten vazgeciyor. bunlar haric etrafimdaki goruntuler bana mutlak hissedilen, bir sukunet havasi veriyor Boyle bir karmasada sukunet nasil oluyor? anliyamiyorum, Kast sistemi kulturleriyle, Hindularin budistlerin tantrizm ve eski kabilecilerin bir arada bu tapinaklarda kardesce ibadet etmelerinden, cikarttigim - toleransli insanlar galiba, fikrinden mi?, soylenenlere gore toplam 33 milyon tanri tanrica batil ogreti ve hikayeleri putprestliklerini, bugunde dun gibi kabul edip uygulamalari ve reakarnasyona inandiklari icinmi? ibadetlerinin ilahi ugultusu sizi sarmaliyor bir nevi izlemek de terapi yapiyor gibi bir sey .Kaldikca ogreniyorum herkesin kendi yasamiyla, kisiligiyle sectikleri tanrilarini kutsallastirmasi,hergun sunduklari sunaklarla yaptiklari ibadetleri masal nitelikte hikayelere benimsemeleri gunluk hayatlarindaki yasam gucu, temel oge. Bu meydanda en onemli tapinak Kasthamandap, baskente adini veren bu tapinak 12 yuzyildan kalma kat kat acilan uc etek gibi , kiremit catisiyla tamamen sal agacindan yapilma, tanriyi ifade ediyormus , onu renki sarili kadinlarin erkeklerin, yasli genc herkesin mum yakma sirasiyla tikis tikis. Ibadet edenleri izlemek icin bende bir mum alip yakiyorum kimse bir sey demiyor herkes geldigi niyeti gerceklestirmede. Ilginc hikayesi ile bir diger tapinak Kumari Bahal tek yasayan guzellik saflik el degmemis bakire tanricalari Kumari. Yuzyillar once tahtta olan bir krallari cocuk yastaki bir kiza tecavuz ettiginde bu munasabetsiz durumda kiz hayatini kaybetmis, kral bu utanc ve acinin uzerine arinmak niyetiyle olsa gerek, olen kizi tanricalastirmak icin boyle bir gelenek getirmis. Kast sisteminden soylu bir aileden 3 -4 yasindaki kizlar arasindan turlu imtihanlardan gecirilerek seciliyormus. Kasi gozu eli ayagiduzgun, yuzu guzel, boyu posu uygun olmaliymis son olarakda tek basina karanlik bir odada turlu korkunc maskeler takmis kisilerin ugultularla bagirismalarla yaptiklari oldukca urkutucu ayinden tepkisiz ve cesaretle cikmasi gerekiyormus, Dusunebiliyormusunuz? henuz dunyayi, etrafini, neden, nicin diye sorgulayamamis, inanis ve ibadetlerin, tanrinin, tanrilarin ne olduguna anlam verememis, uc yasinda bir cocuk,!!! kafasindan neler gecer bu goruntuler karsisinda? ve nasil duygu tepkisi vermeden durur? Sasilacak bir sey dogrusu. Masallarda kulelere kapatilmis prensesler gibi hizmetlilerce el ustunde tutularak gunlerini geciren, dunyalilara sadece kucuk bir pencereden gunde on dakika bakarak 12- 13 yaslarina kadar boyle buyuyor. Yilda alti kez kutsal gunlerde isil isil kiyafetleriyle tahtlarin uzerinde tasinirak meydanlara cikarilip saatlerce sokaklarda tasindigi gunler halk onu gormek kutsanmak icin hinca hinc sokaklara dokuluyormus . Ben gelmeden kisa bir sure once bu gunlerden biriymis kacirdigim icin cok uzuluyorum . Kumari her gun ogleden sonra detayli oymalarla suslenmis, yasadigi iki katli ahsap tapinagin avlusuna gelenlere kucuk bir pencerenin onunde 10 dk durarak kendini halka gosteriyor,siyah surmeli gozleriyle hic bir duygu ifadesi vermeden orada oturup bakiyor size,, siz ona,,,

Ergenlige erdiklerinde tanricalik bitiyor, evlerine normal hayata donuyorlarmis. Yeniden bir kiz cocugunu secip onu tanrica yapiyorlarmis, tanricalik sona erdiginde kiza ve ailesine varlik veriyorlarmis ama ugursuzluk sayildigi icin bu kizla kimse evlenmiyormus . Benim gordugum Kumari 11 yaslarinda gozukuyordu bu demek oluyorki su siralar baska bir Kumari secilmistir. Gordugunuz uzere o munasabetsiz kral kendi vicdanini kurtaricam diye yine bir suru kiza kiymis... O gunu aksam ayaklar yorulana kadar sokaklari arsinliyorum, evlerin arasindan dar gecitlerden gecerek kesfettigim avlularda yine sunak ve tapinaklar buluyorum .Bu daracacik, etrafi iki uc katli evlerle dolu avlularda pisen yemek kokulari, konusmalar avlularda cinliyor, keske anlasaydim dillerini diyorum . Sokak aralarinda herkesin ortak banyosu olan, cesme baslarinda saclarini yikayan bayanlar, yari ciplak sabunlanan yikanan erkekler, gun bitmeden tamamlamasi gereken cok isi olan annelerin sahip oldugu el cabuklugu ve telasiyla cocuklarini paklayan bayanlar, taslar uzerinde camasir doven kizlar renk renk serilen sariler , kirsal bolgelerden gocle dolan sehrin kolay olmayan gunluk yasamini sokaklara dokuyor,, adeta tasiyor. . Iki gun icinde Monarsinin yikilmasi parlemantar sistemin kurulmasi icin yapilan ayaklanmalar uzerine, Katmandu ve olay cikan bir iki diger sehirde bir kac gunlugune aksam 2100 dan sonra sokaga cikma yasagi ilan edildi,her aksam nepalliler telasla restorant ve barlardan herkesi cikarip kapanma saatinin geldigini soyluyordu, turistler ickilerini yarim birakmak istemiyerek nazlaniyor,agirdan agirdan mekanlari terk ediyordu, geceleri oldukca dolu olan sokaklar, bangir bangir canli muzik yapan barlarin sesleri bir anda kesiliyor, 60 larda baslayan bu gun bile dunyanin her kosesinden gelen cogunlugu orta yasli cicekci hippi turistlerin doldurdugu bu sokaklar birden alisik olmadiklari bosluga donusuyor., askerler sokaklarda nobette, oteline donmede gec kalan ben ve bir iki turiste kibarca hemen otelimize donmemizi soyluyorlar cocuk gibi ozur dileyerek otelin yolunu buluyorum. Aksamlari hafif serin, disarida oturmak mumkun, kaldigim turistikThamel de otele yakin bahce icinde yoresel muzik ve dans gosterisi yapan tek tuk turistin oturdugu bir restorantta, yanan acik bir sominenin basinda sebzeli korili tavugumu yerken devlet ve halk bu kadar cikilmaz bir meselenin icindeyken bile yasamin cok normal devam etmesini izliyorum, Insanlarin yuzunde turistlere sunulan tebessumde bu sorunlari hic okunmuyor, aksine bu guleryuzlu esmer insanlar ulkede bulunan yabancilara teselli niyetiyle aciklamalar yapiyorlar sizin kiliniza bir sey olmaz gibi seyler soyluyorlar icim rahat Politik gerginlikten dolayi ulkeye giren turist sayisi dusmus halk biraz daha bir cikmaza girmis olmanin verdigi endiseyle yinede, bizim getirdigimiz geliri nimetleri olarak bilmenin bilinciyle endiseleri olanlara destek oluyor, samimiyetlerini alabiliyorum. Merkezden uzak olan otelime aksam saatlerinde varos aralardan gitmemek icin-- Hani ne olur ne olmaz halk cikmazda 5 kurusa ihtiyaci olanlar cok,,, 2.gunumun sonunda thamel merkezinde baska bir otele, nepalli bir dukkan sahibinden aldigim tavsiye ile degistiriyorum. Cok da guzel dostluklar kurdugum Mandap otelinde aksamlari yanan sominesinin basindaki yerli ve yabanci kisilerle sicak sohbetlerimi, isletmecisi sevgili Deepack in misafirperligiyle tum ailesiyle bugunde devam eden dostluklar kuruyoruz. Nepale gitmeden once, oralari gezmis bu ulke insanlari ve topraklar uzerine kitap yazmis giyaben tanidigim bir kisi tarafindan bana verilen bir misyonum var . O tarihten 13 yil once ulkemizde Ankarada hekimligi okumus ve calismis olan arkadasina goturecegim supriz irmik, Nepalli bey turk tatlilarini cok severmis .Kendilerine telefon ettigimde esinin mukemmel turkecesiyle konusmamizin ardindan, ertesi gunu kaldigim otele beni ziyarete geldiler, guleryuzlu Songra nin uzerinde oldukca sade yesil tipik hindu sari kiyafeti vardi ve gozluklerinin ardindan boncuk boncuk bakan cok kibar biraz cekingen siyah bir takim elbise giymis Dr Chakra , konustukca dunya tatlisi insanlar,, nezaketlerine hayran kaldim. Hic kaybetmedikleri duzgun turkceleriyle ana dilimden sohbet ediyoruz, getirdigim 4 kg irmik ve ozlemle andiklari topraklardan selam getirme zahmetine katlandigim icin defalarca tesekkur ettiler. Asil bu bahaneyle onlarla tanisma firsati bulan ben tesekkur ediyordum. Otelimizin isletmecisi Deepack ise lobisinde oturan bu kisiyi ve esini gorunce sasirmisti. Meger Dr Chakra ulkenin en iyi ortopedisti ve kralin doctorlugunu yapmis bir kisi imis, bu insanlarla sokaga cikma yasagi saatine kadar ikinci vatani saydiklari Turkiye yi ne kadar ozlediklerini dinliyorum , bende onlara kendi ulkelerinde gitmek istedigim yerleri soyleyince bana kendilerinin bile bu yerlere gitmemis olduklarini buna karsin Turkiyeyi cok severek karis karis gezdiklerini gulerek anlattilar.Bu guzel insanlari daha sonraki yil tekrar gittigimdede gordum her gidisimde elim daha dolu olarak gorecegim, doktor Chakra baklava bekliyor!! Sonralari konustugum her Nepalliden ayni yaniti aldim o gunku krallarini sevmiyorlar halk hala oldurulen eski krali saygiyla ozlemle -o bizden biriydi, diyerek aniyor.Kaldigim otelde aslen Ugandali olan ingilterede yasayan soyledigine gore isini becereksiz ogluna devretmis kendini emekliye ayirmis zengin isadami Sam de seyahatteydi Nepali seviyor ve her yil geliyormus , herkesede isadami oldugunu soylemiyordu, mutevaziligi ile bilinen sevilen her zaman siyah kazak pantalon giyen et yemiyen gercek bir hindu idi, bu dilide iyi konusuyordu, yasam felsefesi iyilik doluydu, merhametli bir yuregi , tadina doyamadigim sohbet ve alayci bir saka tarzi vardi. Aksamlari otel sominesinin basinda sutlu tarcinli masala caylarini yudumlarken oda , sahsen tanimis bir dostu olarak olen kral Brendra hakkinda iyi seyler soyluyordu, olmeden once nepal icin planladiklari yapamadiklari buyuk bir projeden soz etti ,tahtta kiyimdan sonra gecen kardesini ise hic tanimadigini ve tanimak istemedigini ekliyordu.Tum kraliyet fertlerinin 1 haziran 2001 de olduruldugu gun tum ulke goz yasina bogulmus, halk 13 gun yas tutmus, kraliyetin genc prensi Dipendra cinnet gecirerek tum aileyi oldurmus son olarakda kendisini de feda etmis, bu kiyimin esrari bugun hala kafalarda soru isaretleri birakmis. Bu sehrin yuzlerce tapinaklari var elimdeki rehberden gezilecek yerleri 3gun boyunca siraya koyuyorum, tapinaklar olsun olmasin sokaklarda kaybolmak istiyorum.Kokusunu unutmadigim bir yer var, kislari nerdeyse kurumus olan kirli kutsal bagmati nehrinin iki kenarindaki hindu tapinagi Pashupastinath . Burada hindu geleneklerine gore olenleri yakiyor kullerini nehre dokuyorlar nehirde yikanmak hem arinmak hem kutsal bir eylem sayiliyor. Tapinaga ilerlerken goruyorum ayni zamanda nehir kenarindaki varos evlerin camasirlarini bulasiklarini yikadiklari bir yer de , Olu kulleri karismis suda herkes hersey birbirine karisiyor. Tapinaga yaklastikca henuz tutusturulmus bir olunun yukselen dumanlarini goruyorum, nehrin kenarinda beton sutunun uzerinde cali odun saman ustunde beyaza sarilmis bir cenaze yaniyor koku pek hos degil etrafindaki yakinlari aglamiyor sakin sakin yani basinda duruyorlar saygisizlik yapmamak icin kopruden nehrin karsisina gecip tapinagin nehre inen yuksek basamagin birinde bir sure bu dunyadan gocup giden kisinin tuten son dumanlarini seyrediyorum. Olenin, olumun huznu sardi bedenimi, Kimbilir nasil bir insandi?Ailesi, sevdikleri, yaptiklari, umutlari uzuntusu, nesesi,basarisi, mucadelesiyle bizim gibi bir insandi iste.. her seyi geride birakip kul oldu . Kaybettigim guzel insanlar geldi aklima, erken gocup giden annemi babami ozledim birden. Yillar ne cabuk gecmisti, babam oldugunde cocuktum, kizimin yasindaydim, annem oldugunde genc kizdim….kizlarimi hic gormediler-Ayy Huzun basti! Bogazim dugumlendi ,kalkmaliyim bu basamaklardan. Uc ayri yakilma bolumu var kast sistemine gore siralanmis kraliyete zenginlere ve fakirlere ait olanlar -bu dunyada hic kimse olurken bile esit degilmi? sorusunu tekrarlamadan duramiyorum , Tapinaga hindu olmayanlar giremiyor bu goruntuyu fotografliyorum evime dondugumde bu kareye bakanlar biraz tiksiniyor bense sesimi cikartmiyorum. Belkide Katmanduyu katmandu yapan olulerin geride kalanlara sinen bu duman kokularidir. Bu sehirde Budistlerin iki onemli tapinaklari var, biri 14.yuzyil tarihli Bodhnath eski sehir merkezinden uzakta, kalabalik bir caddeden giriliyor, buyuk bir avluya acilan giris kapisinin kenari hediyelik esya ve dua bayraklariyla, ana tantralari olan om mani pad me hum yazan ipekli kumaslarla donanmis. Kapidan girerken tam karsimda ortada kocaman yuvarlak bir kubbe uzerinde budhanin basi her yone bakan gozleri , tepesinden butun uclara gerilmis ucusan renkli dua bayraklari,, kubbenin etrafinda donen parke tas doseli sokakta, saat yonunde ellerinde cark dondurerek tantralarini mirildayan halk, bir kac dar gecitlerle acilmis aralar, iki uc katli catili evlerle birbirine kenetlenmis binalar bir kale bekcileri gibi bu kubbenin etrafina siralanmis, Binalarin giris katlarinin hemen hemen tumu tibetlilerce isletilen bir kac metrekarelik dukkanlari hediyelik esya, kumas, dua bayraklariyla dolu.Herkes gibi ayni yonde yuruyerek kubbenin ana girisine geliyorum tek tarafi acik odaya ,giren cikan ayni seyi om mani padme hum mirildanarak giriyor, cikiyor . Bes insan boyunda kirmizi zemin uzerine altin sarisi dualari ve suslemeleri islenmis bir budist carki sanat eseri gibi suslemelerine dokunuyorum dondurmeyi deniyorumda, agir carki dondurmek biraz guc istiyor.Bu odadan cikip kubbenin orta bolume cikiyor ruzgarda ucusan dua bayraklarinin golgesinde stupanin etrafini donuyorum ,bulundugum yukseklikten asagida cember gibi donen sokaktaki kalabaliktan gelen ugultu ve muzik dukkanindan yukselen ayni tantra ommanipadmehum ezan vakti cami avlusunda , ayin vakti kilise kapisindaki can sesi gibi cinliyor ayni hissi veriyor.Bu ses,saatler sonra bile, kafamda tekrar eden bir ezgiye donusuyor.Tapinagin cevresinde yasayanlarin cogunlugu siyasi degisimden kacan multeci Tibetliler. Kurduklari manastirlar, getirdikleri kulturleri, konustuklari dil ,kiyafet orgulu tasli saclariyla hemen dikkati ceken bu insanlar burada kucuk bir Tibet semti yapmislar.Bugun bile degisimden memnun olmayanlarin tibet ile nepal arasindaki cefali kacislari devam etmekte . Bir diger onemli budist tapinak mutlaka birkac kez soluklanarak yuzlerce basamaklarla cikilabilinen sehrin ortasindaki en yuksek tepedeki Swayambhunath- monkey temple. maymun tapinagi.neden bu isim derseniz maymunlar tapinagin carklarinda duvarlarinda basamaklarinda evleri gibi geziyorlar da ondan!Ilk basamaklari cikinca sizi Kirmizi budha heykelleri karsiliyor sonrasi basamaklar boyunca kenara serili nepalli ve tibetli seyyar saticilar , tezgahi kurmus Tibet kilimi dokuyan kadinlar bile var. Tepenin etegindeki yesil alandan gelen sakince etrafi seyreden, bebeginin bitlerini ayiklayan,emziren-bir muz versede yesem bakisli maymunlar esliginde yuzlerce basamakla tepeye yorgun argin variyorsunuz. Yasayan her sey kutsal oldugundan ve her hayvanin reakarnosyon degeri veya tapinmada yeri oldugu icin bu hayvanlar da dokunulmaz.
Basamaklari bitirip tapinak avlusuna ciktiginiz an tam karsinizda Budhanin gozleri size bakiyor. Kucuk meydanin etrafi carklarla donanmis ustlerinde o tarafa bu tarafa ziplayan maymunlar var, meydanin etrafi bir metre duvarla kaplanmis tum sehre tepeden bakan bir teras gibi Bu karmasa kenti izleyen koruyan kutsayan bekci gibi .Eteginde ki agacli yesil alanda maymunlarin kartallarin evi.Avluyu dolaniyorum kosede yari ciplak omuzlu kirmizi sarma kiyafetli bir budist yine ayni tantrayi mirildaniyor, biri sokak kopegi ve dort yavrusuna yere serdigi gazete ustunde yemek veriyor, hediyelik esya dukkanlarinin oldugu tarafta ilginc ve korkunc maskeler siralanmis, bunlari gecerken kuruyan damagimi islatmak icin tek gordugum kafeye giriyorum ,balkonunda yudumladigim ananas suyu ile sehri dinliyorum.Bu tepeden tum sehre sarilmak istiyorum.Karma inanisi, fakirligi, sokaklari tasiran kalabaligi, gulen gozlu insanlariyla bu sehri hemen anlamak kolay degil aslinda , kesfedecek cok sey var bu merak bende bu sehre karsi hayranlik uyandiriyor, anlatacak hikayeleri o kadar cok gorunuyor ki bitmez gibi..Bu yuzden Katmanduya yureginizi acip gitmeniz gerekir.
Bir kac gunden sonra bogazimi kesen , cigerlerimi dolduran kirli havayi atip temiz hava, doga ile doldurmak gozumun tozunu Himalaya daglariyla silmek icin Annapurna Bolgesine bir haftalik yuruyus yapmak icin gerekli izin ve yolculuguma bir rehber ve tasici bularak hazirlaniyorum.Bu bes gun icinde tanistigim amerikali bir sefe vermis oldugum soz uzerine,yuruyus sonrasi calistigi sofistike restorant olan 1905 de bir aksam konuk sef olarak turk yemekleri yapacacagim! neler mi yaptim dondukten sonra anlatirim
Biliyorumki bu sehre dondugumde gozumden kacirdigim, bakarken gormemis oldugum yuzlerce sey beni bekliyor olacak.
kelebek
Mel Ozsimsek

Bu yazimi sevgili Sedadi ye ithaf ediyorum

Cameron highlands -Malezya

2009-08-22T16:46:00.000-07:00

gezi tarihi 30 ocak 2009

Malezya ya ilk gidisim, gitmeden once beni bu ulkeye ceken cezbeden ilk yerin Cameron highlands bolgesi oldugunu soylemek istiyorum, bu bolge ulkenin en serin en yesil en yagisli bolgesi, yagmur ormanlariyla cepecevre, kivrilan dar vadilerden gecerek geldigimiz Tanah Rata minik tek caddeden olusan bir belde, buraya gelmeden once Tayland dan karayoluyla gectigimiz Penang adasinda George Town da kalmistik, sicak ve nemden cok bunalmistik, sectigimiz hafta Cin yeni yili kutlamasina denk geldi, hem penang hem cameron higlands cok kalabalikti, ilk iki gunumuzde Tanah Rata nin tek caddesi tiklim tikli idi, zaten ilk varisimizda trafik yogunlugundan dolayi bu dar vadilerdeki son 50 km lik yolu 3 saat gibi bir zamanda tamamlamistik. dogrusu 24 C olan iliman hava cok hosumuza gitti . 2 subat itibariyle her taraf sakinlesti cogunlugu buyuk sehirden Singapur dan bir haftalik tatilde serinlemek ve cilek yemek icin gelen yerli turistlerle doluydu, evet yanlis duymadiniz cilek yemeye geliyorlar, bu bolgede cinli halkin iyi yaptigi sebzecilik hakim, yagmur ormanlarini acarak dimdik yamaclara hazirladiklari setlerde cilek ve bircok yesil sebzenin seraciligini getirmisler bolgede her sey cilek sekilli, cilek yastiklar, tuzluklar ,tisortler, sapkalar,ic camasirlari.... her sey cilek . Bunuda guzelce ama biktiracak derecesinde turizme donusturmusler bu uzun dar vadi boyunca gidebileceginiz bir kac kasabada yuzlerce cilek seralari tam bir turist alisveris merkezi olmus seralar alisveris dukkanlariyla dolu, her gidenin elinde cilek canta cilek gozluk cilek ayakkabi cilek dondurma cilek cilek geziniyor ... Soylenene gore ozellikle singapurdan sirf cilek almak icin gelenler olurmus, buna ragmen cilek de ucuz degil serada sepeti alip kendiniz toplamak isterseniz kilosu 13 lira gibiydi,neyse bu cilek kalabaligini iki gun sonra herkesin evlerine donusuyle atlattik ve bolgenin sakinligini, geri kalan 4 gunumuzde yagmur ormanlarinda patikalari isaretlenmis yemyesil parkurlarda yuruyusler yaparak, yerli halkin yasadigi koyleri, ve tabiki olmazsa olmaz cay bahcelerini ziyaret ettik, Ingilizlerin yuzyilin basinda gelip de actigi cay bahceleri tepelere yayilmis , hala bircogu bu aristokrat ailelerin torunlari tarafindan uretilip isleniyor, cay toplamasinda genelde nepal ,bangladesh gibi ulkelerden den gelen gocmen isciler calisiyor nedeni de tabiki dusuk maasa malezyalilarin calismamasi.,

Tanah Rata dan cikinca cilek ve cayin yaninda tepelere set set yapilmis taze fasulye patlican lahana marul vs bahceleri ve kasimpati seralari da var,ulkenin tum kasimpatilari burada sanki.

Bolgedeki evler apartmanlar oldukca bakimli ve mimari biraz avrupai, hatta kizlarim almanyadaki evlere benziyor demislerdi.Ee gecmisin somurge izleri kalmamis degil hatta tanah rata ya on dakika mesafedeki golun kenarindaki buyuk tudor tarzindaki siyah beyaz malikhane zamanin zengin ingilizlerince yapilmis bugunse cok sofistike butik bir otel olarak golun kiyisinda. Bu ulkedeki din ve kultur renkliligi bu kucuk kasabanin da en guzel tarafiydi, tek caddenin bir basinda katolik kilise ote ucunda hindu tapinagi bir tepede musluman camisi bir diger tarafta tao ve budist tapinaklar..yagmur orman koylerindeki yerli halkin inandigi aminizmi de unutmamaliyim, bu nasil bir cesitliliktir!!renklilige hepimiz bayildik.. Bu geziyi iki kizim ve iki dostumuzla yapmistik

kaldigimiz father guest house sahipleri cok sevecen ciftler Gerard +Pauline , eskiden bir rahibin dinlenme evi olarak kullanilan bu bina restore edilerek daha sonra hemen yanibasindaki terkedilmis askeri barikalariyla birlestirilince hem ucuz olan hemde orta sinif odalari olan ana binayla genis bir bahce uzerinde kasabaya tepeden bakan katolik kilsesinin yani basindaydi, ciceklerle dolu bahcsesi, etrafin yesil tepelerine bakan manzarasini izlemek, kuslarin sesini dinleyip sakin sakin kitap okuyabileceginiz cennet bir kose...

her gun ogleden sonra gordugumuz yagmur, gelip giden bulutlar, sabahlari parlayan guneste yaptigimiz yuruyusler bolgenin cesitli bitki ortusu nehir kenarlari selaler cok guzeldi malezya ya gidenlere ilk tavsiye edecegim bir yer.

sevgiyle

mel
gozunuz gezi tozuyla kapli olsun

Mogolistan anilari 2. bolum

2009-06-15T08:50:00.000-07:00

MOGOLISTAN ANILARI- 2.BOLUM

12 gunluk gobi gezisi- Ulanbator dan baslayip donen kirmizi noktali cizgi -yol yuzde yuz dogru olmayabilir ozellikle guney gobide bize isaret verecek haritaya gececek yol koy kasaba olmadigi icin tahmini guzergah biraz duz biraz egri boyle bir rotaydi iste....

Orta mogolistan ve Gobi Colu Nasil olsa donus noktam olacagindan baskent Ulanbator un kalan gezilesi yerlerini alisverisi eglenceyi gezimin sonuna birakarak uc gunden sonra gobi ye acilma planlarina gectim, Zaten hangi sehirde olursam olayim bir kac gunden sonra sehir disina cikma istegi beni sarar, bana gore bircok sehir bes asagi bes yukari bir sure sonra ayni tat verir guzelliklerinin yanında trafik, kalabalik, aradiginiz konfor ve cesitlilik, herseyin elinizin altinda olmasi..vs gibi, bu kolay, ulkelerin farkli dogasina yasayislarina sahit olacagim yerleri bulmak beni daha cok cezbeder.

Once sunu soylemeliyim Ulanbatordan ulkenin diger bolumlerine kis aylarinda gitmek o kadar kolay degil birincisi yol sistemi ve servis agı az, yani bir otobuse atlayip gidemiyorsunuz . Orta Mogalistan ve Gobi nin bakir, sessiz ucsuz bucaksiz koselerine ancak organizasyonlu tur veya ozel tasit + rehberi bularak gitmelisiniz, kis aylarinda paket turlar hemen hemen hic yok, gezgin sayisi da az olunca biraz sabirla bekleyip grup olusturma yoluna gidilmeli veya ozel tasitla tek yapmaniz gerekir ki buda pahaliya patlar. Yaz-Kis oldukca popular olan sehrin tam merkezindeki Golden Gobi guesthouse ugrayip Gobi ye herhangi bir tur olup olmadigini sordum onlarda bana orada kalan bir hollandali ciftin de ayni seyi yapmak istedigini ancak bir iki kisi daha toplamazlarsa bu tur fiatinin yuksek olacagini soylediler. Gidecek olan ciftle tanistim ilk karsilasma da Elise ve Marijn in cok seker insanlar oldugunu seziverdim 30 larinda olan bu guzel cift bir yil once hollanda da islerini birakip tam 12 aylik bir seyahate cikmislardi ve burasi gezilerinin sonu idi. Bakin bu konu cok onemli 12 gun boyunca ayni tasitta ve ayni ger cadirinda kalacaginiz kisilerle frekansiniz ve diliniz tutmasza sizi irite edebilir, tur boyunca mizmizlanan bir ciftle gezmek hic hos olmayabilir ve seyahatinize bulaniklik katabilir, bu cifte duydugum ilk sempatide yanilmamistim seyatimiz boyunca guzel paylasim yaninda benzer pencerelerden bakis acimiz aynı seylere gulup, uzuldugumuz sempati duydugumuz ortak sımsıcak anlar yasadık, simdi onlar benim guzel dostlarim ve hic gelmedikleri ulkemize gelmek icin can atiyorlar , bir gun kapimi calacaklarinda eminim.

Bu ciftle yolculugu organize ederken aldigimiz bir duyumla isvec-norvecli 20 li yaslarda genc bir ciftin de bu turun ilk 3 gunune katilmak istedigini ogrendik ve onlarin kaldigi pansiyona gidip tekifimizi sunduk onlarda gayet memnun bize katildi, tur icinde istedigimiz taban fiati bulunca programi yapip ertesi gunu icin yola cikma karari aldik. Takimda fena degildi 20 li 3o lu benimle 40 li yas cesitliligini tamamladik!!---varmi artiran 50 lide istiyoruz!!!
Gitmeden once ısının -20C ve altinda olacagini biliyorduk bize gereken sicak uyku tulumlarini ayaklarimiza giyecegimiz kece botlari teslim ettiler , sıcak tutan sapka eldiven gibi seyleri unutmamamizi tembihlediler .Yola cikacagimiz sabah toplanti noktasina geldigimizde rehberimiz Chaana ve soforumuz Siren tasita sebze meyve et ekmek gibi seylerle dolu kutulari yerlestiriyorlardi bu yiyecekler ger - yoruk cadirlarinda kalacagimiz ailelerin stoklarini kullanmamak ve genelde et ve hamur agirlikli yemek kulturlerinden cikabilecek yakinmalarimiza sebebiyet vermemek icin yapiliyormus, evet bunu gordum gercekten bombos bozkirlardaki yeme icme cesidi limitli yoruklerin hayvan stoklarindan et sut hamur agirlikli kulturleri, daha dogrusu ellerindekilere adapteli yeme kulturleri var, cok da saglam yapida ve sagliklilar. Ger = Koyun yununden yapilma tek odadan ibaret yuvarlak ,sokulup -tasinmasi tekrar kurulmasi kolay mogol yoruk cadiri, batisinda yasayan kazaklar ayni seyi yurt diye adlandiriyor

Ger den ger e 12 gun1200 km lik cember rotamız baskentin dogusuna cıkısla basladi, iki saat sonra Lun da yemek molasina kadar tasitta ilk binisimizden itibaren hepimizin ayakları cok üşüyordu, montlar eldivenlerle oturuyorduk , birbirimizi iyi tanimadigimizdan mı ne once bu konuda bir sey soylememistik ,sanki tek usuyen olmaktan cekinmis gibi , yemek molasinda tabak dolusu sebzeli etlı eriste yemegimizi yerken , tabiki olmazsa olmaz sutlu caylarda gelince, isinmaya baslayan ayaklarimizi konustuk hatta gulustuk rehberimiz kece botlarinizi giyin dedi ve yemek molasindan sonra once ayaklari soguk botlarımızdan cıkarıp ogusturarak isitip kece botlari gecirdik inanin o andan sonra yatak haric o simsicak tutan botlari ayagimdan hic cikarmadim.Lun daki kisa molamizdan sonra asfalt yol bitti iste gezi boyunca gidilecek duzene gectik ,,toprak bir izlekten ibaret yolumuz kurak olmazsa bata cika gidilecek yollar. Zaman zaman tuvalet icin mola verdigimizde bu acik bozkirlarda erkekleri tasitin bir tarafina bayanlarida diger tarafina taksim ederek soguklarda popolari serinleterek hallettik. Arada ufak tepelerin donmus derelerin, koyun keci inek at surulerinin bozkirlarda ozgurce otlayarak dagilimlarini, onumuzde suzulerek ucan kartallarin kanatlarini cirpisini izleyerek yol suruyordu herkesin bu bozkirların ufuklarına dalmis kendi dunyasi ile o an arasinda gidip geldigi kesindi.Arada bir soforumuze fotograf cekimi icin durmasini soruyorduk disari cikmak guzel ama uzun sure sogukta ellerimiz fotograf makinasinda kalamiyor, eldivenler cikinca esen ruzgar ve soguk hemen kemiklerinize işliyordu. İlk günümüz cogunlukla tasıtın icinde gecti buna ragmen gunun sonunda kendimizi yorgun hissetmistik
Aksam uzeri konaklayacagimiz ilk yörük ailemize geldik yan yana iki ger bizim olan daha az mobilyalı kenarlarina sıralanmıs tek kisilik divanlarımız ortada kucuk masa ve sobadan ibaret. Kullandıkları tek ampul ve siyah beyaz tv icin elektrik saglayan günes sistemi cadir onlerinde kapi basinda, bu yorukler dünyamıza dogaya en minimum zarari veren yasam tarzlarıyla gıpta edilecek düzeydeler. Bu bozkirlarda turist agirlama isini yapan bir cok yoruk aile var bu extra gelirleri. soylendigine gore yazin turistler icin kurulan ger kamplari yetmeyince bu ailelerde kaliniyormus bu mevsimde ise butun turistik ger kamplari kapali daha dogrusu cadirlarini toplanmis gorduk , sadece cadirin zemin yerleri belli oluyordu ki bunlarin bazilarina maalesef beton taban dokulmustu halbuki yerlisi asla boyle yapmiyor turistlerin ve kamplarinin kurulu olmasina hicde uzulmedim biz has olanda kaliyorduk ve tum bozkirlar ait olduklari insanlariyla basbasa idi, bizde kisa bir sure bunun bir parcasi olduk, bu ne guzel bir ayicalikti.
Bu ilk ger yasli dede nine kızı damadı ve iki cocuklu bir aileydi. Sıradag eteğinde kucuk bir kayalıgın esiğine kurulmuş nispeten daha az ruzgar alan, kislik yasam bolgeleri imis , yazin ger cadirlarini 10 -15 km ilerde nehire yakin bir yere kurarlarmis. Gere varir varmaz once bizi kendi gerlerine aldılar elimize birer kucuk porselen kaselerde sütlü tuzlu caylarını kurabiyelerini ikram ettiler bu arada genc olan bayan bizim kalacagimız gerin sobasını bir guzel yakmış ilk anda esyalarımızı bırakmak icin girdiğimizde buz gibi olan cadirimiz, biz onların yuvasinda caylarımızı yudumlarken cadirimizda hamam gibi olmuştu. Hava soguk olunca kısa aralıklarla dısarda durabiliyorduk ister istemez dinlenme anlarını cadırda geçiriyorsunuz ısınan gerde uzerimizdekileri birer birer cikardik gevsedik herkes kendini yataklara ativerdi kimi esyasini acti, kimi günlüğünü yazdı, kimi kitabini eline alip uzandi rehberimizde bir yandan aksam yemegimiz icin sebze ve etleri dogruyordu.. sobanın üstünde fokurdayan bir tencere … bu ne guzel bir keyifti Yasli teyze arada bir iceri girip sobaya tezek atiyordu kendisine biz atarız dedik rahatsizlik hisssettiğimizden falan degil kadincagizin zahmetine uzuldugumuzden.Tezek konusunda aciklama getireyim bu bizim anadoludaki gibi samanla harmanlanip sekil verilip kurutulan cinsten degil, tamamen inegin , yak okuzunun, devenin, atin ve koyunun otladiklari bozkirlara bedenlerinden nasıl cıktıysa o sekildeki atiklari, kuruyunca bozkirlardan obek obek toplaniyor sonra bu topladiklari yerden, yerine gore devenin, atin, okuzun veya motorsikletin uzerinde cadirlarinin yaninan komur gibi yigiyorlar bunu ısınma yemek ekmek pişirme işinde kullaniyorlar. Tek yakıtları yani. Ger yoruk yasami, duzeni, nasil kullanildigini, yabanci misafirlerin dikkat etmesi gereken püf noktalarını, nasil davranmasi gerektiğini, gerde nerede oturulmasi vs gibi tarz ve kurallarini ayri bir konu olarak acıklayıp kareleyeceğim. Gere sagilmak ve aglayan buzagilarin acliklarini dindirmek icin yasli amcanin, atini hazirlayip, genc delikanli cevikligiyle atlayip, uzakta minik bir nokta gibi gorunen 10 kadar inegi geri getirmesini izledim tabi o uzaklardan gidip gelene kadar kareleri yakalamak ayni zamandada bu gunluk goreve sahit olmak icin beklerken arada bir ger in o minik renkli kapisindan iceri girip-cikip isinarak yapabildim.
Her ger cadirinin yaninda acik bir agil var burada yavrulari ve sagilacak hayvanlari tutuyorlar digerleri ise bozkirlardaki otlaklarda kaliyor.Tum gobi gezimde cogunlukla bize ayri bir ger taksim edilsede ailenin ger ine girip onlarin yaninda oturup izlemeyi ve sohbeti tercih ettim bunu hollandali arkadaslarimda seviyorlardi onlarla kaynasirken neler neler ogrendik, o aksamda yemekten once beraber oturup hem günlük hayatlarını bu cadırda nasıl geçirdiklerini izledim hemde fotograflarla kareledim. Fotograf cekerken mutlaka izin alinmali genelde istemiyorlar turistleri agirlayan aileler buna alisik ancak ozellikle kucuk kasabalarda sokaklarda cekerseniz kiziyorlar arkalarini donuyorlar buna karsin bozkirlardaki yorukler daha toleransli ve alisik.O aksam ustu hafif yükseklikteki cadırımızdan gozumuzun alabildigine uzanan bozkırların aksam gunesi ısıkları altinda sarı altın gibi parıldadıgını simsicak duygularla ve huzurla izledim.Bu ne güzel bir manzaraydı, ardından o gece dısarı cıkıp baktıgım gokyuzunde dolunayı da gorunce ,,,,,, bir cit sesi bile yoktu muthis bir sessizlik. Bu kadar da sessizlik biktirir diyebilirsiniz ama ben bu huzuru tadabilmek icinde oradaydim .Hayatta her seye arada bir mola vermek gerektigini dusunenlerdenim. Bir tek kuru otun bu bozkırlardaki hayati önemini anladım ,ay ısıgında bile sarı rengiyle pırıl pırıl parlayan kuru otlar bozkilardaki hayatlara hayat verendi. Bu goruntuyu ve temiz soguk havayi cigerlerime cekip bu ana sahit olmanin keyfini kendime tekrarladim bu gercekten huzur idi , gezi boyunca sevgili hollandali iki dostumlada hep ayni seyi konustuk, kendi kendimize bu yollara düstüğümüz için tesekkur ettigimizi soylemekten keyif duyuyorum,.

tulerHer ger girisinin sag ve sol ilk bolumu mutfak, yanibasinda bir kapta uzaklardan donmus nehirlerden veya kuyulardan tasinmis su dolu kaplari var

Ben ve Hollandalı cift deve turunu gezimizin uzayan günlerinde güney gobi de yapacaktık. grubumuzdan erken ayrilacak diğer çift 2 saatlik deve turunu ilk gunun sonunda yaptilar Hava karardikca dahada sogumustu bu iki arkadas cok usuyordu aile uzun mantolari -DEL deniyor bunlara- getirip bu kisilere giyinmesinde yardim etti baslarinada deve tuyunden yapilmis sapkalari , eldivenleri verdiler ve memnunca yasli amcayi takip ederek bozkirlara dogru ciktilar donduklerinde sordugumuzda ise gulen gozle sadece yuzlerinin usudugunu ima ettiler ee ne derler romada iken romalilar gibi ol ,burasida mogalistan burada del manto ve kece botlar giyinilir!! O aksam rehberimiz Chaana bize sobanin basinda yemekler hazirladi sebzeli etli taze yapilma eriste ve salata, ardindan cukulatali biskuvi. Her cadira varista ilk is sobada koca bır tencere ısıtılıp termoslar hazirlanan sicak su paket cayimizin kahvemizin oldugu piknik kutuda minik masanin ustunde bize amade bekler idi.O aksam, ilk gunun soku ve usuyen bedenlerimizin sicacik gerde mayişmasiyla sobada catırdayan atesin sesiyle esliginde herkes erkenden hazirlanip kendini yataga atti kafa lambalari altında sukünetle kitaplarımızı okumanın sessizligiyle uykuya daldik. Sabahin erken saatlerinde 6. 30 Chaana nin sobayi hazirlama tikirtisina uyandigimda ger buz gibiydi zaten o gece soba sonunce sabaha karsi iyice soguyan yatagimda usuyunce kalkip corap kazak ne bulursam giyinip tekrar tulumuma girmistim buna ragmen yinede usumustum sonraki gunlerde buna care bulduk extra battaniyeyi tulumun uzerine atiyor usuyen kulak burun icinde kafamı tulumun icine sokarak hallediyordum.. Marijn ve Elise cifti aksine hic usumemisti nedeni ise bu ülkeye gelmeden once Cinden – 20 C ye dayanan uyku tulumlari almislardı. Diger cift ise tamamen hazirliksizdi cunku onlarinda geri kalan seyahatleri sıcak guney asya ulkelerine olacaktı fazla esya tasimamak ugrunaydı. Biraz usumuslerdi ama genc aşıklar bir yataga gecip birbirlerini ısıtmıslardi.Sabah rehberimizin hazirladigi guzel bir kahvaltidan sonra siyah ekmek recel tereyağ kahve ve omlet, ki bu tipik bir mogol kahvaltisi degildi, daha sonraları bize örnekleri sunuldu. Sabah 8.30 gibi yavas yavas tulumlarimizi katlayip dagittigimiz esyalarimiz toplayip sirt cantalarimizi tikistirip tasitin icine dolustuk , bu arada soforumuz Siren sogukta mızırdanan araci calıstırmakla meşguldü, aileye hoscakal deyip bozkirlara uzanan görünen tek yolu takibe, baska bir güne baska bir sayfaya acildik.

cengiz kaan in torunlari- mogolistan gunlugum 1. bolum

2009-03-04T11:39:00.000-08:00

Mogalistan da otuz gun – 1.bolum
Cengiz Kaan nin cocuklari
Orta asyanin bir parcasi varki, bu topraklarda sukuneti, huzuru, hayatin nimetlerine sukretmemek ve zamanin durdugunu hissetmemek elde degil. Ucsuz bucaksiz bozkirlariyla , gunesin hep icinizi isittigi, mavi gokyuzunun sizi sarmaladigi, cografya ve iklim sartlarinin doruklarda seyirdigi , yoruk yasamin anavatani , ekmekleri olan surulerine, topraklarina saygili insanlariyla, gecmis yuzyillari bugune tasiyan dogal hayat tarzlariyla, dunyamiza minimum zarari veren halkiyla bu topraklarin efendileri Mogollar ve topraklari Mogalistan beni sarmaladi yuregime minik minik mutluluk, umut ve farkli bir bakis birakti

Yasam ve iklim sartlarina adaptasyonlari, yetinebilme yetenek ve sanatlariyla, beni sizi hepimizi hayretlere dusurecek fonomen ve gipta edilecek bir tarzi gosterecek ve emin olun gidip sahit olanlarin, yasam degerleri, cabalari ve endiseleri ile ilgili bir daha dusunmesine neden olan guzel bir vesile olacak
Son yillarda duzenimi yasam tarzimi ailevi sorumluluklarimda bana dusen bolumunu yerine getirebilme doyumu ile yasamimda - yapilacaklar listesinde- oncelik verdigim, hep yanibasimda hissettigim, cocuklugumdan beri icimde olan beni isime, yasamima daha cok baglayan renk katan yeni yerler, yasamlar kesfetme sevdasi bitmedi , bitmesinde…Iste son yillarda beni cagiran Mogalistan da yanibasimda, sirada bekliyordu, hep erteledim nedeni ise o topraklardaki yolculuk ve iklim sartlarinin kisin daha zor kosullarda olmasindandi diledigim koselerine varamama endisesi idi , isim nedeni ile yazlari gidemedigim bu ulke artik kafamin icinde donup durunca mayis ayinda aldigim karar ile kasim –aralik 2008 tarihinde gercekleserek hayatima eklendi. . Sunu da soylemeden edemiyecegim kisin orada olmak buyuk bir ayricalik , baskent haric diger yerlerde hic turist yok tum bozkirlar gercek yoruk halki ve dogasiyla sadece sizin.

Mogalistan a gitmeden once yaptigim net arastirmalarimda ulkesi hakkinda turkce web sitesi hazirlamis genc bir arkadas ile yuzunu bile gormeden dostluk kurmustum, bunu hepiniz bilirsiniz bu gezi sitemizde de cok guzel dostluklar kuruldu, bu kisi ulkemizde Eskisehir universitesinde egitimini gectigimiz yaz tamamlamis ve memleketine, Ulanbator a geri donen Mogol kardesim Bolor, havaalanina ayak bastigim ilk sabah annesi ile sicak bir karsilamayla beni almaya gelmislerdi,. Bu aile ile baskentte uc gun kaldim, iki odali dairelerinde bir odayi sadece bana taksim ettiler ilk gunumde onuruma ulkelerinde pahali olan taze meyvelerle donatilmis mutfak masasinin basinda annenin pitir pitir hep bir seyler hazirlayip pisirmesini, ozel gunlerde ve misafirlere hazirladiklari koyun etli buharda pisen buuz boreginin yapilisini annesiyle karsilikli 3 minik kadeh sek mogol votkasini toghtoy diyerek tokusturdugumuzu,beni hemencik carptigini!! Bolor un cok guzel Turkcesi sayesinde ailesi ile tercumeli sohbetlerimizi asla unutmayacagim .
Ilk uc gun boyunca bu sehri arsinlarken mevsim normalinin ustunde olan -10 , -15 C isida gezerken kimsenin usumedigini gormek beni sasirtmisti halbuki seyahatimin uzayan gunlerinde -35 C de gorunce bu ilk saskinligimin degeri silindi, evet o ilk gunler ilikti! dedirti bana
Baskent Ulanbator, 2.7 milyon olan tum ulke nufusunun 1 milyonu askin halkini barindiriyor bu yogunlugun son yillarda hizli artisi sehir merkezinin eteklerinde derme catma kurulan ger –yoruk cadirlarindan, local lokantalarda yemek yerken cok fakir, cogunun sehir sokaklarinda yasayan evsiz kisilerin birilerinden arta kalan yemekleri istemesinden anlayabiliyorsunuz, gerci bu dunyanin her buyuk sehrindeki aci goruntu bunu biliyorum ancak fethiye gibi bir yerde uzun sure boyle seyleri gormeyince birden insana carpiyor iste. Bu sehirdeki hizli nufus gocunun heryerde oldugu gib ekonomik nedenden , son yillarda ardi ardina ve gunlerce suren, yasanan cetin kislar, ornegin 2001 kisinda -57 C dusen hava sartlari herkesin surulerini kaybetmesine ulke topraklarindaki hayvanciligin ucte birinin acliktan soguktan olmesine neden olmus bu insanlari caresizlik icinde birakip cok tek tuk sayidaki sehir veya kasabalara goce suruklemis. Ulke halkinin yarisindan cogu ger – tek odadan ibaret hayvan yununden yapilan kece cadirlarinda yasiyor bu cadirlarin ici yanan sobanin sicakligiyla bu ulkedeki soguklara en iyi care. Ancak surun yoksa bozkirlardaki tek yakit hayvanin tezegide yok.
Baskent Rus doneminde yapilan kutu gibi beton apartmanlarla dolu 2 veya 3 odadan ibaret minik dailerinde yasaniyor. Karsilastirma yapmam gerkirse iyi bir daire degilse ki bunlar az sayida ger cadirinda yasam cok daha iyi
Ulanbator termik santrali sehrin yabibasinda, tuten koca bacalari, gerlerden cikan soba dumani ve trafigin egzosuyla hava kirliligi olan bir kent, bana 80 li yillarin Istanbulun, yogun kirliligini , komur kokusunu hatirlatti. Dunyanin en soguk baskenti diyorlar bu kentte evet dogrudur buna ragmen gittiginiz tum ic mekanlar sicacik, tum sehir merkezi isitma sisteminde, ulkenin komur rezervi oldukca cok zaten, uzun yillar hic bir sıkıntıları olmayacaga benziyor. Ancak zaman zaman gelen talebe yetmeyen elektrik kesintileri de olmuyor degil.
Bu sehirde turistlerin aradigi bircok modern yeme icme mekanlari var, yasayan calisan yabanci uyruklular da. Yuruyerek tamamlayabileceginiz sehir merkezinde 6 tane irish pub in olmasi gibi... buna benzer mekanlari daha cok genc yerli sofistike bayan -erkek mogollularla dolu gordum, Ozellikle sehirli bayanlarin cok bakimli ve ustune basarak ama yanlis ima vermeden soyleyerek, cok guzel olduklarini soyleyecegim bunu tanistigim tum mogol bayanlarada soylemekten kendimi alamadim, bir aksam mogol ve farkli ulke gezginleri ile bir barda bulustugumuzda simdiye kadar gordugum en guzel yuzlu bayani gordum ve kendisine ne kadar guzel oldugunuda soyledim. Guzelligi kadar da mutaviziydi.
Ilk gunlerimde bu sehirde iken --kadinin adi var--- cumlesi kafamda cinladi durdu, ilk sehir gunumden sonra aksam bindigim taksi soforu bayandi, daha sonra gobi colunde olsun orta bolumde veya taa kuzeyde khathal da donmus golun eteginde olsun nereye gidersem gideyim sehir, bozkir, ovalar neresi olursa olsun--- bu ulkede kadinin adi var---sesini hep cinlattigim anlara sahit oldum ve inanin hic ummadigim bu kulturel olgularina hayranlikla bas egip selam verdim.

Kadin apartman iskelelerinde boyaci, kadin taksi soforu, kadin petrol istasyonunda size benzin veren, kadin restorantlarda size yemek pisiren, kadin size servis yapan garson, kadin en sofistike barlarda size icki sunan, kadin pazarci, kadin kaldiginiz pansiyonlarin patronu, kadin ofislerin en caliskanlari, kadin gobide deveyi sagan, kadin supermarketlerde calisan, kadin cocuguna ingilizce ogreten, kadin ger cadirinda kocasina cocugun altina bak diyebilen, kadin evde tek ehliyeti olabilen, kadin kaldigim ev-pansiyonunda tek ingilizce bilen , kadin kasap, kadin minubus muavini, kadin muzelerde calisan ,,,vs diye cok uzun gidiyor. Son 15 yilin ekonomik zorluklariyla kadinin her is sektorunde calismasi gerekmis deniyor ancak bozkirlardaki kadin yerinin de cok onemi oldugunu gorunce bunun temelde var oldugunu sezinliyorum
Mogol yemekleri et ve hamur agirliklidir bikarsaniz cesit de var cin, japon, cek, kore, fransiz,irish, batili hamburger pizza- fast food vs (mcdonald yok , Yuppiii diyorum) konaklamalar baska ulkelere gore cok degil ama gelen turiste yanit verecek sekilde. Mogolistana gidenlerde kalacak yer konusunda 5 yildizli yerleri aramayan kisiler olmali zaten. Bu cesitlilik sadece sehirde gecerli kirsal bolgelere acilinca bulundugunuz yerde ne piserse veya kaldiginiz gerdeki aile ne pisirirse onu yemeye hazir olun ne piserse pissin kesinlikle yuzde yuz organik ve sade . Organik konusuna bozkirlara acildigim anlari anlatirken tekrar deginecegim.
Sehrin candamar noktasi Sukbaatar meydani bu genis meydanda parlemento binasi oldukca gorkemli gorunuyor hemen onunde meydanin ortasinda 1921 de ulkeyi devrime tasiyan Cinlilerden egemenliklerini kazandiran Damdin Sukhbaatar in heykeli var. Bolor kardesim –*bu bizim Ataturkumuz dur* demisti. Parlemanto binasina tirmanan basamak basinda kara bir goruntude gucunu kuvvetini gosterircesine oturtulmus, milyonlar harcanarak yapilmis gorkemli Timucin Cengiz Kaan Bronz heykeli gelip gecene bakarak iste bunlar benim torunlarim dercesine meydanin , ulkenin gururu ve adeta gucun kuvvetin sembolu. Tarihte de yazar Cengiz Kaan ve Imparatorlugunun topraklari bugune kadar gelmis gecmis en buyuk ve kuvvetli imparatorluktu. Ulkede adi en cok kullanilan imparator heryerde adiyla isimlendirilen yerler var havaalanindan tutunda tisortlere hediyelik esyalara biraya votkaya restoranta alisveris dukkanlari adina kadar Cengiz Kaan ismi marka. Bugun onun dogup buyudugu bati bolgesindeki Khenti hala Mogol topraklari icinde.
Sehirde gezdigim muzeleri, manastirlari ,pazarini, cocuk yurduna ve şaman bir bayani ziyaretimi , yine seyahat sonunda dondugugum baskentteki son 3 gunumu konulariyla alakali ayri bolumlerde anlatacagim.
Uc gunden sonra asil gitme nedenlerimden olan orta Mogolistan bozkirlari, yorukler ve gobi colu icin yolculuk hazirliklarina basladigimda bozkirlara ulasmanin bir tekerlek izleginden ibaret oldugunu, bu bozkirlara ancak ozel tasitlarla yonu yolu bilenle gidilebilecegini, kislari ancak birkac turist toplanip organize olarak yapabilecegimizi ogrendim, kisin turist azligi nedeniyle iki ayri guesthouse da kalan kisilerle birlesdik ilk 3 gun icin 5 kisi geri kalan gezi icin 3 kisilik bir ekip olusturduk istegimize gore bir rota hazirladik rus tipi taka bir van , sofor ve rehberle 12 gunluk guney gobi ye kadar inen cember bir geziyi planladik. Devami yakinda..... Gobi ye gidiyoruz

GEZGIN OLMAK

2008-08-12T13:55:00.000-07:00

Duslerinizi bir ucurtma gibi gokyuzune gonderin. Ne getireceği bilinmez.
Yeni bir hayat, yeni bir arkadas, yeni bir ask, yeni bir ulke.Anais Nin
dunya hepimizin dunyasi, sinirlar var bu sinirlarin otesinde farkli
kulturler inanislar giyimler yemekler cografya barindiran topraklar var ancak has olan bir sey
varki orada yasayanlar bizim gibi hayata gelip bu yolculukta ilerleyen
yasamlar..
gezgin gidecegi topraklardaki gezilesi insan eliyle yapilan ve doga harikalarini gormenin
yaninda o yasamlara tanik olmak biraz olsun karismak kendine katmak icin
gider, onyargiyi bilmez, bilse bile bunu atmasini ogrenmistir, gitmeden once
uzun uzun cikacagi yollari arastirip bilgi toplar oralara ayak basmislarin
tavsiyelerini de dinler, vardiginda duyduklarini kaale alir ama gidip bir
de kendi gozlugunden bakmak sahit olmak kendine katmak icin gider, gordukce buyur, gordukce toleransini, bilgisini, dunya bakis yelpazesini
daha da genisletir, gordukce hayati daha cok sever, gordukce bilinmeyeni
bulmak icin yollara duser.Gezgin gozlemleyen gordugunde kendine yenisini
katandir, din, dil, irk, renk ayirmadan dunyayi yasami yasamlari paylasmak
icin gider. Gittikce farkinda olmanin farkinda olur. Kendini bu dunyada bir
yaprak gibi gorur ama o yapragin kiymetininde farkindadir. Dogaya saygiyla
bakar, gezgin uzaklarda yuce bir dagin eteginde dinlenirken baktigi ufku
gorebilmenin sansini bilir ve tadini ozune katar, yedigi ilk mangonun kokusunu
hep duyumsar, bir nehirde koyu tenli dilini bilmedikleri insanlarla
yakaladiklari baligin tadini asla unutmaz, basamaklarina
oturdugu bir katedral meydaninda cocuk saticinin super ingilizcesine satis
teknigine duydugu hayranliga dayanamayip hic ihtiyaci olmayan bir seyi
aldigini anlatir herkese...
gezginin derdi luks yerde kalmak degildir gunlerce sahilde veya otel
havuzunun basinda uzanip yatamaz, kisa dinlenmelerden sonra duser yeni
yollara bilinmeyene. Konaklamada ona temiz yatak su yeter , bulamazsa o topraklatakiler nasil konakliyorsa oyle konaklar, veya dogaya siginir. Pahali
kiyafetlerle gezmez, her zaman rahat bir ayakkabi vardir ayaginda bilirki
tabana kuvvet yuru diyecek yerler cikabilir onune, acil gerecler hep sirt
cantasindadir gittigi yerlerin kulturune saygi ile giyinir, gittigi her
yerde o topragin verdiklerini yer, damagina yeni tatlar katar, hicde ac
kalmaz her zaman cebinde eline gelebilecek bir yemis, bir parca ekmek
bulundurur.
gezgin gittigi sehirlerde arka sokaklara girip kaybolur cocuklarin
evlerinin avlularinda hangi oyunlari oynadiklarini, evlerde pisen
yemeklerin kokusunu duymak icin girer her sokaga, karis karis yurur aksam
ayaklar yoruldum diye basbas bagirsa bile gezginin yuzu gulumsemeyle ruhu
dopdolu olarak koyar basina yastiga.
O topraklarin insani arasinda trene otobuse kayiga, binerek bir yerden
bir yere ulasir, ne kadar da uzun uykusuz sicak -soguk olsada, bu yollarda
bulur oradaki has dokuyu bu yollarda rastlasir en guzel tasaduflere,
zorluklar cikar, tren kacmistir otobus 10 saat sonra gelecektir,
havaalaninda 24 saat beklemistir sizlanmak yerine ustesinden gelmeyi o
zamani bile keyifle gecirmessini bilir.
gezgin yolculugunu bitirip evine dondugunde bir sonraki yolculugu aklina
koymustur zaten.

2008-08-06T06:18:00.000-07:00

ola amiga ,amigos

Peru deyince aklimiza ilk gelenler inkalar, muhtesem and daglari, amazonlar, renkli kiyafetler dokumalar, lamalar, panflut muzigi gelir Ulkenin size sunacagi bundan cok dahasi da var gorduklerim ve yasadiklarimi sizlerle paylasiyorum, Muchos Gracias
peru nun tarihi eski kolimbiya mediniyetine dayanir. inkalar peruda bin yil, taki 1532 de ispanyollarin egemenligine kadar surdurmusler, istiladan artakalan bu son mediniyetin akil almaz tas ustaliginin mimari orneklerinin cogunlugu, son inkalarin baskentleri cusco ve cevresindeki yuksek daglarda kutsal vadide toplanmis, bugunde orada yasayan halk hala inkali quechalilarin devamidir benim peruya gitme nedenlerim inka uygarliginin arta kalan tarihini gormek And daglarinda yurumekle beraber ulkenin cok renkli halkini, cografyasini, guney america muzigini, yemeklerini insan dokusunu gormekti.
Ulke cografik olarak uce bolunmus pasific okyanusu boyunca uzanan ince kiyi col seridi ki hic yagmur inmeyen bolgesi, ortasini serit gibi kesen 6800 m lere varan And daglari- alcalarak flarosi cok bol olan yagmur ormanlariyla birlesiyor, daha sonra ulke topraginin yarisini kaplayan genis amazon havzasina uzaniyor.
26 milyon nufusa sahip, halkin yarisini bugun yasayan inkalilarin devami olan quecha halki olusturuyor geri kalan bolumunu aymara, amazon kizilderilileri melez halk ve asya africa gocmenleri olusturuyor. resmi dil ispanyolca, quechua. aymara dili de azsayida olan Aymaralilarca kullaniliyor halkin yuzde doksani somurgenin etkisiyle doga dininden koparilmis ve roma katolikleri olmustur ancak hala kirsal koylerinde halk ugur getiren bereket getiren doga tanrilarina ciddiyetle saygi gostermekte ,seromineler, muzikler,danslar, dualar sunmakta. Bir konuya deginmeden gecemiyecegim ispanyollar bu topraklara ayak basmadan once yuz bin inkali halk yasarken iken istila sonrasi yuz yil icinde bu sayi on iki bine dusmus, cogu somurge direnisinde olmus diger kismida alisik olmadiklari batidan gelen grip ve cicek hastaligi mikrobundan olmus
peru dunyanin en yuksek golune =4810m titicaca golu, en derin kanyonuna= Colca kanyonu 3000 bin uzeri, en kurak Atacama colune ve dunyada en cok ziyaret edilen turistik tarihi inka kenti machupichi ye evsahipliyi yapiyor
her sehir ve kasabada tipik kolini mimarisi bir plaza =meydan var sasali binalarla cevrilen bir avlu goruntusundeki meydanlarda her zaman katedral veya buyuk kilise gorursunuz. zaten plazalari bulduysaniz hic kaybolmazsiniz.her sey o meydanda gelisir festivaller, en iyi dukkanlar yemek ve icme mekanlari,koselerinde ezgiler calanlar, parkinda banklarda oturup kuslari besleyenler, misir yiyip inca colasi icerek gunu gecirenler.Dunyada amerikan kolasindan sonra kendi Kolasini ureten ilk ulke olsa gerek, bu limonumsu, sapsari tatli bir gazoz.
Limaseyahat gecis yeri ana plaza haricinde ilgimi pek cekmedi herhangi bir sehir iste, varliklinin ve fakirin yanyana umarsiz yasadigi bir koca sehir.Kirsal bolgelerden gecim sikintisiyla gelenler yuzunden hirsizlik cok tum evlerin bahceleri yuksek demirli ve kilitli. Taksiciler, bindiginizde biri cantanizi kapmasin diye pencerenizi kapatiyorlar, ilk yapildiginda, adam bu sicakta nasil usuyor diye dusunmustum sonra anladim tipki Istanbul gibi bolca kapti kacticilar varmis...Lima nin pasifige bakan yuzu boylu boyuna ince kum sahil seridi, kis ayinda bir kac balikci, dolasan bir iki sevgili okul kiyafetleriyle guneslenmeye calisan birkac genc,,, eminim bu kumsala yazlari igne atsan bulamazsin Nufusun ucte biri ekonomik ve siyasi krizler nedeniyle baskent lima da toplanmis
halkin buyuk cogunlugu dunya fakirlik sinirlarinin altinda yasiyor.Koylerde ise yasam hala inkalardandan kalan yontemlerle devam ediyor kirsal yorelerde evler toprak saman karisimi kerpic.
peru muzigi tamamen halk muzigi geleneksel. Kulaga cok hos gelen ezgisi ve tinisi var..And flutu =Queno= bu uflemeli calginin onlarca cesidi var ispanyollardan gelen gitarda kulturlerinin bir parcasi, muzik ve dans hayatlarinda cok onemli bir yer aliyor oyleki bu kisa donem gezimde ulkenin bir cok yerinde sokak dans festivallerini gordum eskiden bagli olduklari kultur ve doga dinlerini simgeleyen rengarenk bazen de korkunc gorunen maskelerini kostumlerini ispanya kulturu ile harmanlayinca cok farkli bir goruntuye buruyorlar.
peru dokumalari cok unlu oyle renklilerki civil civil . Lama alpaca tuyleri el dokumasinda cok onemli bir yer tutuyor, yerli halkin giyimi cok renkli bolgeye gore degisiyor ve tum kadinlar sapka takiyor.
ispanyolca dil ve Salsa dans kursalari her kentte bolca, yuzlerce dil kurslari turist akiniyla is ve turizm yapiyor.Guney amerikada ingilizce pek bilinmiyor birazda olsun dillerini ogrenmek cok onemli seyahatte isinizi kolaylastitir, ogrenilmesi kolay bir dil tatile gelip iki hafta kursa giden birisi rahatca halkla kaynasabiliyor.Barlarda aksamlari salsa dersleri gecelerin eglencesi yerlisinde salsa bilmeyen yok zaten. Bizde halay bilmeyen varmi arkadaslar?
Yemekler lezzetli, sebze ve meyve bol, bolgesel olarak cok ceside ayriliyor baharati bol, kiyida balik agirlikli, unlu yemek cig balik =cebiche= limonda bekletilmis taze beyaz deniz baligindan yapiliyor cok populer. Andlarda sebze ve et agirlikli,yuz cesit patates ve misir yetistiriyorlar,lamalar daglik bolgelerde yetistirilen ana evcil hayvan bu hayvani yemiyor gucunden ve tuyunden yaralaniyorlar ayni familayadan alpacanin eti cok tuketiliyor, birde bizim tavuk besledigimiz gibi hamster besleyip yiyorlar bende yedim leziz tavsanla koyun karisimi tadinda.. Amozonlarda ise nehir balikciligi ve orman bitkileri ve akliniza gelmeyecek hayvanciklari!!! ====================================================================================Manu Amazon havzasi -4 gunbu bolgeye gitmek ayricalik uzun yolculuk ve pahali, iyi bir rehberle gidilmeli Ki doganin tadiyla beraber ozunude ogrenebilesiniz. Bu havza tropical bitki ortusu ve yaban yasamiyla tam bir cennet.soyle ornek verebilirim 1000 cesit kelebek 1500 cesit kus barindiriyor.Cuzcodan minubusle 7 saat bir yolculuk ardindan 5 saat kadar tekneyle nehir kollarinda tropical yesillikle suzulup gitmek sukunetli, tek sorun motorun gurultusu. Kamp yerimiz nehrin icerlerindeydi kaldigimiz aile burada dogmus buyumus kisilerdi bu ormanda actiklari bir parca arazi uzerinde inekleri tavuklariyla yasiyorlar evleri dort direk uzeri tahta kulube, Konakladigimiz yerler biz turistler icin yapilmis ahsap kuluber yagmur suyu biriktiriliyor elektrik yok gurultu hic yok sadece ormandan gelen doga sesleri yuzlerce renkli kuslar koca agaclarin birinden digerine suzuluyor hava nemli ilik arada bir gelen yagmur once serinletici sonra isinmayla neme donuyor biraz boguyor, Ormanda yururken oturacagin yere dikkat etmelisin yuzlerce bocek cesidi var hele iri karinacalarin uzerine oturayim demeyin bir isirik 5 ari sokmasina bedelmis , Bu jung ormanlarinda yururken gokyuzunu uzun sure gormuyorsunu, yon kavrami diye bir sey kalmiyor bu yuzden cok iyi bir yol gostericiniz ve oradaki dogal yasami bilenle gitmeniz gerek. Bizim rehberimiz burada buyumus sonra cuzco ya yerlesmis ama ormani o kadar cok seviyorki simdi ailesinin yanina bizim gibi turistleri getirip konaklatip gezdirerek hem kendine is hem de bu ozledigi ormana gelip gidiyor.Anne ve babasi 60 yasi uzerinde 40 inege yuzlerce tavuga bakiyorlar bir kac kopekleri var ama anlattiklarina gore kopeklerin omru kisa oluyormus genelde ormandaki diger canlilara av oluyorlarmis. Rehberimiz 12 yasindayken bir sulun avinda iz surerken biraz fazla dalmis ve ormanda kaybolmus tam 3 gun yolunu bulamamis. karanlikta yuzlerce zehirli boceklerin ve vahsi yasamin icinde erzaksiz kalmis ormanin cocugu oldugu icin kurt, bocek yenebilen otlarla ayakta kalmayi becermis, bi seferde annesiyle 2 gun boyunca kaybolmuslar biz olsaydik cok zorlanirdik galiba. aman ha amazonlarda kaybolmayin!!.
Tum kus ve dogal yasam severlere,, burasi bir cennet gidin yasayin===========================================================================
4 gunluk machupichu trekking ve kamp
machupichu ye ulasmanin en guzel yolu inkalilarin o tarihlerde actigi su gun bile % 60 eski tarihi patikadan, oyulan tas basamaklarindan Inkalarin ayak izlerini takip ederek variliyor, gunluk 500 kisiye yuruyus izni veriliyor buna size bakmakla yukumlu ekibinizde dahil bu klasik inka yolu icin sart kosuluyor bence doga ve tarihin korunmasi icin iyi bir onlem. bu yuruyuste ilk gun gectiginiz alcak dag bolgesinde yasayan quecha halkinin yasam dokusunu gectiginiz iki koyde tadiyorsunuz. Molalarinizda ev yapimi oldukca eksimsi misir birasini yudumlayabilirsiniz alisik olmayanlari kusturuyormus, bu yuzden iki yudum yeterli ne olur ne olmaz yol uzun daha ilk gunum,Trek boyunca eski inka sehirlerini geciyor, ziyaret ediyorsunuz, tepeleri puslu, arada bir gelen bulutlar, yemyesil And daglarinin temiz ve guzel dogasini endemik orkidelerini kendi suratinize uygun yuruyebilirsiniz rehber en son gelenin arkasinda.4. gun sabahin 4unde kalkip iki saat son parkuru yapip muhtesem machupicciye sabahin ilk isiklarinda gunes kapisindan -intu pintu giris herkesin bekledigi, an, bu yuruyusun en guzel odulu olaganustu bir his, tek sorun tum ekipler ayni anlarda o kapiya variyor o yuzden bu son parkuru hizli yurumustum. Yuruyuse ancak yetkili firma rehber ve cadirlarinizi kuran esyalarinizi tasiyan buyuk bir ekiple yapiyorsunuz bizim grubumuzda 4 bayan icin toplam 8 kisi hizmetteydi. tasiyicalar 30kg ya kadar yuk tasiyip sizden once yemek veya aksam konaklama yerine variyor her seyi hazirliyor. trekking boyunca yagmur ormanlarinin temiz havasi dogasi inka sehirleri goruntuleriyle cepecevre yani yuruyuste gozunuz gonlunuz doyuyor, Bu trekkinde ulastigimiz en yuksek irtifa 4200m. Hava iliman yagmur mevsimi oldugu icin iki gun ogleden sonra yagmur gorduk. yuruyus patikasi tertemiz kamp sonrasi her ekip kendi copunu geri tasiyor ates yakmak yasak yemek yapimi icin koca tupler tasiniyor.
Inanin her ogun yemek cadirina girdiginizde masada 4 yildiz bir servisi goruyorsunuz,sabahlari uyandirilip el yuz yikamaniz icin sicak su sabun havlu getiriliyor cadirinizin onunde tepeleri sisli daglara derin vadilere bakarak coco cayini yudumluyorsunuz. hizmet ekibi cevre koylerden fakir Queuha halki, guler yuzlu,kisa boylu esmer yuz hatlari bariz inkali tipler Quecha konusuyorlar geleneksel coco yapragi cigneyerek enerjilerine guc katiyor. Genelde irtifa rahatsizliklarina iyi geldigine inaniyorlar ve herkese oneriyorlar bu yuzden yuruyuse baslamadan once ilk durakta herkes bir tutam aliyor cignemesi bile maharet ve sabir isteyen tadi olmayan bir bitki, bir sefer denedim ancak yarim saat agzimda tuttuktan sonra otumsu odunumsu tutam dil altimi biraz uyusturdu daha sonra irtifadan etkilenmedigim icin gerekde gormedim kalaninida tasicilara verdim, ama cayi guzel yesil cay gibi, =========================================================================Puno,titicaca goluPuno sehrine otobusle tepeden 4000m den variyorsunuz sehir goruntusu cok derme catma ama gol bunun aksine muhtesem goruntusuyle bu slikligi kaptiyor bu bolgedeki halk perudaki qeuchalilari en geleneksel sekilde temsil edenleri. koyu tenli halk yuksekligin soguk gecelerine gunduzun yakici gunesine adapte, kadinlari kabarik siyah etekli sapkali ve ton ton. Punolular dansi cok sevmeleriyle unlu hafta sonu herkes dans mekanlarini tiklim tiklim dolduruyor tam bir curcuna.
Titicaca dunyanin denizcilik yapilabilinen en yuksek golu 4810m yarisi bolivya siniri icinde golde bir cok ada ve bu adalar da tarihi gune tasiyanlar.
Cok ozel iki adadan birisi Taquile bu halk binlerce yil yabancilardan saklanmis, gec kesfedilmelerinden dolayida modern hayattan ve sistemden kopuk geleneksel el sanatlariyla,kiyafetleriyle, ada disindan kimse ile evlenmemeyle , erkeklerin sapkalarini kendilerinin ordugu kadinlarin kat kat renlki eteklerle bu sogikta bile corap giymeden sandeletle dolastigi, yasam kendi aralarinda kurduklari sistemle devam ediyor.
Uros adasi Savasci inkalardan kacmak amaciyla Aymara dilini konusan bu halk etnik grub, evlerini golde yetisen totora adli saz bitkilerini ust uste koyarak yaptiklari yuzen bir cok adaciklar haline getirmisler evleri tekneleri bu sazdan yapilma totoranin kok kismi yeniliyor gecim goldeki kuslar ve balik simdi ise turistlerin adalarini ziyaret etmelerine izin veriyorlar.Yerel yonetim gelen teknelerden belli bir odemeyi adada yasayanlar icin temin ediyor ki bu da su guc hayat sartlarinda ozgunluklerinin korunmasi icin bence cok akillica ===========================================================================Pisco col tepeleri,Huaccahina vahasi, Ballestas adasi
Huaccachina pasifik okyanusu kiyisindaki col seridinde ufacik bir vahacik ve etrafinda birkackonaklama yeme icme mekanlari pekde temiz gorunmeyen ancak pazarlari ica sehrinden yerli halkin serinlemek icin geldikleri golun etrafini 10 dk da turluyorsunuz buradan kum tepelerine sekiz silindirli buggy tasiti ile tepelerden ucarak inip cikmak yureklerinizi hoplatiyor, tipki luna parkataki hiz trenleri misali. kumda kayak ve kizak yapma keyfine de ulasiyorsunuz, cok eglenceli. col seridi arkasi andlardan gelen irmaklarla beslenen topraklarda, ispanyollarin getirdigi uzum bagciligi ve pamuk uretimini yapiyorlar. Bu bolge ulkenin populer yerel ickisi pisco yu -bir tur brandy- ureten yer.yerli halk gibi sek icmeyin fena carpiyor!! bu bolge 2007 eylul ayinda yikici bir deprem gecirdi 6 hafta sonrasi ben oradaydim yikilan eveleri gordum Ica sehrindeki katedral cokmus plazadaki dukkanlar gitmis yerine seyyar tezgahlar kurulmus hayat bi sekilde devam ediyordu. etrafta dunyanin her kosesinden gelme yardim kurumlarinin calismalarida zaman zaman goze carpiyor.
==================================================================================Ballestas adasi, tabiat korumasinda, iliman havaya karsin soguk humbolt akintisi ve balik zenginligiyle penguenlere, fok baliklarina pelikanlara yuva ve ureme yeri her yil subat ayinda bine ulasan yavru fok baligi doguyormus adaya ayak basamiyorsunuz etrafinda tekneyle yaklasip seyir izni var. binlerce kusun faydali gubresi tarim icin toplaniyor tekneden keskin asit kokusu burnunuzu tirmaliyor zaten.
===================================================================
Arequipa, Colca Kanyonuvolkanlarin in depremlerin sarstigi ikinci onemli sehir, mimarisi deprem korkusuyla, beyaz kalin volkanik taslarla orulmus suslu oyma islemelerle kaplanmis, Misti aktif yanardagi 5850m sehrin yanibasinda nobette durur gibi,Plazadaki 400 yillik katedral ve diger tarihi yapilar yuzyillardir buyuk depremlerden yaralar almis,2001 deki son depremden sonra zarar goren tarihi yapilar yeni tekniklerle saglamlastirilmis. bu sehir ulkede sesini en dinleten ve sofistike, en guzel perulu kizlara evsahibi.Buradaki ilk gunumde plazada ikinci katta kahvemi=cofe con leche= mi yudumlarken sokak folklor danscilarina sahit olmam cok guzel bir sansti, peslerinden sokak sokak dolastim. ulkenin her yoresinden farkli folklorik kiyafetleri danslari herkez tarafindan ilgiyle izleniyor.Bu yorenin kendine has kiyafeti tasra halkinca giyiliniyor, tamamen el islemisi rengarenk klos uzun etek yelek ve sapka giyiyorlar.
Arequipa dan gece otobusuyle deli gibi bir sofurun yuzunden cok sallantili 5 satlik yolculuk bana cok uzun geldi daha sonra ogrendimki bu sofor bu haliyle unluymus sikayetimi bildirdim. sabah tek basinizada yapabileceginiz bu ulkedeki emniyetli tek trekkingi, dunyanin en derin kanyonunda Colca da yapabilirsiniz, inis 3 saat suruyor vadiye indiginizde nehir kenarinda muz ve palmiyelerin arasindaki bungalovlarda kaliyorsunuz yada ve gectiginiz koy evlerinde kalabilir istege gore 2- 3 gun yapabilirsiniz. Kanyonun simgesi olan endemik kusu Kondor yuvalarinin basinda beklerseniz mutlak havadaki ucuslarini gorursunuz 3m ye varan bu koca kuslar vadiden kayarken cok gorkemli.Ayni zamanda inkalilarca kutsal bir kus ==========================================================================================
peruyu bir ay boyunca gezerken yuzlerce km katetim genelinde otobusleri kullandim sirtimda 8 - 9 kg luk cantamla elimde lonely planet, hostallerde konakladim, yuregimde kesif heyecani gozlerimde iyimser bakisli gozluklerimle dogasini cografyasini , dilimin gevezeligiyle yerlisi ve gezgin turistlerle sohbeti, herseyi yiyebilen istahimla degisik yemeklerini , salsa danslarini tatmanin, dunyanin bir parcasini daha gorebilmenin, guzel duygulariyla evime dondum.
Boyle bir ulkeyi gezerken pahali kiyafetlerle gitmeyin hafif canta tasiyin paranizi bolun ve ayri yerlerde saklayin. Tek basima gezdim basima hic kotu bir olay gelmedi her zaman gideceginiz yerler hakkinda iyi bilgi toplayin yerli halki dinleyin.Klm havayollari amsterdam aktarmali Ist dan 1200 dolar vize icin pasportunuzu italya peru konsolosluguna gondermelisiniz.Bolivya ya gecisde vize yok turk pasportunu hic gormeyen gumruklerden gecerken once bir kenara aliniyorsunuz korkmayin sadece listeden kim oldugumuzu anlamak vizeye ihtiyaci varmi diye kontrol ediyorlar.
paylasabildigim ve okudugunuz icin tesekkurler.

My Nepal Travel

2008-08-06T05:56:00.000-07:00

here some memories from Nepal

Katmandu

After 16hrs delay from Abudabi arrived in Katmandu, heading to my hotel with the youngest taxi driver I ever been driven by, looking out my first frame of this country was many many old cars, chaotic traffic, fuming exhaust ,,, meantime the morning mist was just lifting off the busy dusty streets of the city, receptionist welcomed me and told that I have the best mountain viewed room at the top floor not knowing the mixture of mist and polution of the city hovers over Katmandu until around 10 am, I saw nothing , said to myself , is he pulling my legs ? where are the mountains?

My plan was to have a few days around Katmandu, visiting the temples, shrines and get the feeling of the mixed culture and religions, everday life and then move to Pokhara region for a week, to do tea house trekking on the heights of Annapurna mountain range, believe me it is very wise to move out of the capital city after breathing polluted air for 3 days, I needed some fresh air in my lungs besides an urge to wash away the dust from my eyes with the spectacular view of the snow capped mountains, thick rhododendrons forest, terraced villages, beautiful traditional houses, wild life, warmth of ethnic country people s smiles!

Katmandu is a city although over populated over polluted and poverty marks in every corner yet as much as that its a mystical one as well, It overloads you with it s religions, smells, colors, Pagoda temples,shrines, burning candles, burning bodies by the holy river, street sellers, gods ,masks, colorful dressed people, old art and crafts work....somehow it drags you in unconsciously.
For me if you go to Nepal you became a native of that place only if you open all your senses and heart not just your eyes. So much to take in and learn in such a compact place, like in Durbar Square, One can sit on the temple steps among a homeless person or Sadhus--(kind of priest only lives on enough food to survive, not relaying materialist life) contemplate ordinary people s daily calm prayers , their flower food offerings to gods or someone s sleep on the foot of a temple under the midday winter sun or locals selling their vegetable goods , everything goes on those small city squares, no one seems to rush , you might spend many minutes watching it all , its guide therapeutic really. Is this why those mixed ethnics can go on in harmony in such a poverty and corrupted system.

Where I stayed in the heart of touristy part of the city, Thamel: was full of travelers from all over the world, most of them comes for either to be inspired by eastern way of life, religion or to live the little left feelings of the 60s 70s flower life , or drown to here by the magnet of the heights of Himalayas. More than enough shops, restaurants, bars, hotels in narrow streets of Thamel.... and the other side of the city with its poor conditioned way of life, you have to walk in the narrow streets to observe all this. Traveling on my own I had no trouble at all. Nepalese people are friendly and helpful or perhaps I bumped in to nicest ones, don't know?

I even got myself in to cooking the Turkish cuisine in one of the poshest restaurants in Katmandu, I was honored guest chef for one night, great fun that was! with 6 people helping me in the kitchen was easy peasy ,, If you ever go there visit Shoba s restaurant =1905 = and ask for Turkish food!

Annapurna Mountain trekking ---- Pokhara lake

Long distance bus services are very cheap and comfortable enough in Nepal but cold in the morning hours as they don't have heating and bloody slow too, like traveling 230km in 6 hours, well I will never complain in Turkey again ! Driving between Capital and Pokhara was a scenic country drive along the rivers and narrow valleys. As we all do, going in to deep thoughts of things here and there with our own life while the bus wheels takes us to the next place, we gaze through the bus window and then, one scene, can shake us up and bring us back to that moment, like: a local gurung woman washing clothes in the cold water of the river at the side of main road or I often saw in Nepal country people actually bath half naked in rivers. Sometime we admire the differences or feel sorry and lucky with our own life by comparing.

Pokhara Town at side of Phewa Lake is surrounded by magnificent Annapurna mountains, reaches up to 6697m - Machhapuchhare mnt , Area is clearer and greener , After one night stay at the touristy lake side I couldn't wait to start walking in the mountains, the tea house trekking with my private guide Min and the porter Subas.
6 days up and down walking millions of steep steps passing the ethnic Gurung people villages is something very special. Tasting the best traditional home cooking by the wood burning stove with locals at their family run lodges end of each day was very rewarding

Weather was warm in the day, very pleasant temperature for walking in thick forest, birds singing ,occasional monkey families popping out for me to get the glimpse of them . I was one lucky person to be able to see, in January , 2 rhodondoren trees blooming in pink flowers . Normally March is the season.
We reach up to Ghorapani village at 2800m height for the second night , I ve been told by my guide that we might be visited by a Maoist rebel, they usually come and ask donation money from the tourists I wanted to see one really and I wouldn't mind giving donation, so far I ve seen the country, needs democracy not monarchy.
One morning at 5 am after1 hour walk up to Poon hill reached 3210 m to see sunrise and view of the whole Annapurna range, was the best!
Villages are pretty and clean compared to below city and towns , Sure air is thinner too..
People have simple and hard life on these heights, They have to carry everyday requirements in baskets on their back, miles away down from the towns up to their village . Steep hills layered with narrow terraces and only allows a few types of vegetations to grow. No tractors no cars nothing only human and buffalo power to farm .
I had good companions .. my guide and porter... to walk with. My legs were very fit at the end of 6 days. Next time I d like to walk up higher, above 4000m, The Country has many great trekking routes ,,

Chitwan...... Terai region

Nepal has highest mnts in the world and you think must be cold in the winter but its warmer than Turkey . its very dry in the winter till summer rain arrives. Snow is on above 4000m. Chitwan area is south of Nepal, north of India, very flat , as low as 100m . A region with fertile soil, covered with beautiful yellow mustard fields at this time of the year , simply built bamboo and mud village houses, subtropical forest that rivers runs throughout , its a nice survived reserved natural conservation area. I got to stay on the biggest island in the jungle, me only !!! what a pleasure to have whole island to myself , no tourist due to off season, no electricity , Sitting by the wooden platform at the river side at sunset watching the wild boar crossing the river, a peacock flying above my head hearing only wildlife sound , simply sipping the whole nature in me deeply a moment I will treasure. I had a few safari rides with working elephants in the jungle hoping to picture the rhinos, live freely but didn't get so lucky. Seen many deer, birds , two crocodiles by the river. You have to be very very lucky to see tiger, sure one can think opposite ,!! There are only a few tigers left thanks to British and Nepalese aristocrats hunting for sport! early in the century.

Coming back from Chitwan to Katmandu traveled by plane wanted to see mountains canyons and rivers from the air,
When arrived back to Katmandu and a few other big cities was under curfew for 3 days after 21 00hr .
Some Nepalese were protesting the coming election on the streets and government thinking could suppress any coming trouble like this ?
Ordinary Nepali people do not like their king they liked the previous King whom was killed at the massacre. By his son? no one knows the real truth about that.

Back in Katmandu visited more Buddhist and Hindu temples went to see holy river Bagmati, witnessed the bodies burning ,
two other cities nearby, Patan and Bhaktapur had different characters. I liked Bhaktapur very much, with narrow red tiled streets no cars allowed in the centre of the town, wonderful Tibetan art on the window frames with all hand carved sal wood, famous with pottery and craftwork

like I said You have to get out of the city from time to time, so I did often , went to see Nagorgot where you can see Shagarmatha mnts , The Top Of The World==The Everest! not climbing that one yet.!

Last days was relaxing and doing a bit of shopping, enjoying local rum with Nepalese and international friends , listening good live music at cafes and bars in Katmandu.
I ve got 3 Nepali friends , coming to visit me in May hopefully, I am really looking forward to see them and return their hospitality .

======================================
Mel

Yollar yolculuk seyahat

2008-07-03T22:49:00.000-07:00

Yollar, Yolculuk, Seyahat, ...

Mel Melahat Ozsimsek
Seyahat nedir seyahat deyince aklimiza ne gelir galiba bununda hersey gibi turleri vardir, diyerek basliyacagim. Dinlenmek, calismaya ara vermek~ buna tatil diyoruz (dimi?) , kultur tanimak, farkli inanislari ogrenmek , doganin cografyanin baska yerlerdeki harikalarini gormek, tarihin nerelerde nasil gectigini neler biraktigini nasil bittigini yerine gelenin ne oldugunu ogerenmek, ders almak, yemek icmek eglenmek, insan tanimak, spor yapmak, hobilerimizi gerceklestirmek gezdim gordum erdim diyebilmek icin, (sınırı yok işte). Yollara dusmenin cook nedenleri var, Istahimizda kisitlayipda yapamadiklarimizi, hayallerimizi gerceklestirmek, yeni rastlantilar, tesadufler , denenmemisi denemek, ,zorluklari asmak, kendimizi ve baskalarini bulup birbirine katmak , yalniz kalip kendimizi bulmak icinde de duseriz yollara her ne olursa olsun yollara dusen yolculuga baslamistir Kimimiz kesif icin cikariz, kimimiz dinlenir , butun gun fotograf ceker, karis karis mediniyet kalintilarini gezer, oturur patlayana kadar yer icer eglenir , yan gelip yatar , her ne sekilde olursa olsun seyahat balatalarini yakmis bedenimize ruhumuza serin sular serperMerakimiza zevkimize bakis acimiza gore yaptigimiz seyahatler bizi gunluk hayatimizda, boguldugumuz siradanliktan, kurtaran , yasamimiza renk katan ,sauller sorup yanit almamizi saglayan, arastirmaya yonlerdiren ,insani dinlendiren egiten aslinda hickimseye ait olmayan aksine herkese ait olan dunyamizi paylasma firsati sunan ufkumuzu buyuten kocaman bir pencereye acilisin yolculugudur seyahat Ister ulkemde olsun ister dunyanin baska memleketlerinde olsun , benim seyahat sevdam , gidecegim yerlerin tarihine dogasina, cografyasina, inanislarina kulturlerine insanina gore farkli sekilde merak konum olur bunlardan bir oge bile yeni yollara dusmeme yeterli nedendir er yada gec dusurur beni o yollara .Gezgin vardir , keyifci , alisverisci, arastirmaci ,sporcu , luksune duskun, planli plansiz , salas, serbest ne olursa olsun diye gezen vardir .Vardir da vardir.. yani bunun da siniri yok insaniz cesitliyiz dunyadaki canlilarin en akillisi en karmasigiyiz en doymayaniyizGezgin olmak hastaliktir derler, bana gore ise hep artilar getiren bir tutku, bitmeyen bir sevda, dudagimdan dusmeyen hos bir melodi, yasamimin onemli bir parcasi, hayat tarzi, yeme icme gibi genel bir ihtiyactirUzun zaman yeni yerlere ayak basmamissam hayatimda bir durgunluk siradanlik yorgunluk, varmis gibi gelir, ufuk pencerem puslanmaya baslar, kutuphanem henuz dolmamis bekler Yeni kesiflerle penceremin tozunu silmem lazim, yeni bilgilerle raflarimdaki bos yerleri doldurmam lazim, yeni tatlarla karnimi doyurmam lazim, dunya kocamanken hayat cok kisayken & yolum uzun, rengarenkken, eglenceliyken, daha ne gordum ne ogrendim diye hissettiren bir duygu varken, durur mu bu yurek, sirt cantami doldurup yollara dusmem lazim. yollarda uzaklarda gorurum: ne yer ne giyer nasil yasar o otekiler , o daglarin soguna nasil katlanirlar, o sicaklarda nasil calisirlar, bu koca taslari nasil oyup ust uste koyar, boyle bir tabiat harikasi nasil olusur .. hayran hayran seyirip geceriz. Bu dunyada sadece yolcuyuz&. kimisi heryil otomobilini bir ust modele degistirir evine yeni mobilyalar alir banyosunu yeniler, katlar elindekileri binlere onbinlere , sakin ha yanlis anlamayin , kizmayinda canim!, bu tercih meselesi! Yadirgama ibaresi vermiyorum. Bana sikca soylenen birsey uzerine bunu acikliyorum: imkanlarin cok degilken nasil olurda bu kadar gezebiliyorsun diye sorup ah keske bende diyenlere yanit, sizde yapabilirsiniz tercihlerde onceliklerinizi ayarlayin, diyorum cok uzaklara degil yani basinizdaki ormana koye yan sehre uzanan yollar da var cikin o yollara baslatin yolculugu. Calisip is goruyorsa, hayatimdaki arac gerecleri yenileme ihtiyacina, gerek gormeyenlerdenim o zamanda bu artirdigim imkani baska yerlerde baska yasamlari gormek icin kullanirim, bu tamamen tercih ve verdigimiz degerlerle alakalidir . Bizi ne mutlu ediyorsa onu yapalim otomobilsiz yasayamam dersem alirim ha seyahatte istiyorsam dusuk model veya taka secenegimde var, Gezginler bilir yeni topraklara dustugumuzde bazen ne kadarda sansli oldugumuzu da goruruz, hayata baglanmayi, zevk almayi ogretir yollar bize , toleransi paylasmayi isler kanimiza, bizi diger yasamlara baglayan koprudur yolculuk gormektir doymaktir yasamaktir seyahat. Gonlunuz ruhunuz yasam sevgisiyle dolu, Yureginiz umutla dolu yollariniz acik olsun17-06-2007 benim adim kelebektir isim gucum gezmek, paylasmak, eglenmektir

2008-06-16T03:06:00.001-07:00

Mountain Lodge-Tlos, fethiye

www.themountainlodge.co.uk

Iste benim mekanim Fethiye yeye 35km mesafede Akdag in eteginde Likya topraklarinda, sakin doga ile basbasa tatil yapabileceginiz ideal cennet kose

Tayland

2008-05-21T13:29:00.000-07:00

Uzakdoguyu ulkerinden birini kisada olsa ( 19 gun) kesfetmenin keyfini yasayip geldim, Bu kez rotam kis mevsimi olmayan sadece yagisli ve yagissiz iki mevsimli Budist , krallarini saygiyla seven geleneklerine bagli iyimser insanlariyla Tayland idi. Bangkok a varis 32 C sicaklik ile nemin bunaltan havasini solumayla basladi.havaalaninda sicak hissettiren kiyafetleri bir an once uzerimden atma telasiyla merkezdeki gezgin turistlerin ilk solukladiklari semt olan Kao San a gidebilmek icin otobus ararken icimde gezinin ilk heyecani ile hani cocuksu sevindirikliler gibi yuppi iste bambaska biryerdeyim diyerek zip zip ziplama hissiyle bir kikirdama gecmedi degil. Bangkokta 3 gun boyunca Wat - budist tapinaklar ,bangkok sarayi, cicek pazari, nehir pazarlari, derken gun boyunca bu kalabalikta o nemli sicakta yorulmak bilmedim. Insanin ruhuna birseyler iyi gelirse beden yorulsa bile ruhun taskinligiyla ayaklar goturur yeni yerlere, devam der dimi. sehirde gorecek yerleri secerken gezilerin insanin ufkunu nasil buyuttugunu ne iyi geldigini dusunerek sokakta satilan o tadi damagimda kalan guzelim tropikal meyvelerden alarak yururken -degisik tatlari tatmanin bile tadina doyum yok -hissi hic gitmedi. bangkokta konakladigim yer dunyanin farkli yerlerinden gelenlerle doluydu tam bir dunya ulkeleri gezgin merkezi bu insanlarla konustugunuzda ya aylardir bu ulke ve yakinindaki komsu ulkeleri geziyorlar yada aylarca gezeceklerdi , Bu yuzden renk tip kiyafet kisilik dil kultur farkliliklariyla bu gezgin insanlar birde Tayland in cesitli insan tipiyle ve zengin yemek meyve tapinak kiyafet bitki renkleriyle karisinca tam oturulup saatlerce seyredilinecek buyuk renga renk bir ekran gibi oluyor. Taylandilar minik insanlar, genelde disiler guzel erkekler cirkin! desem yalan olmaz, Erkeklerin guzel ve genc olanlarida baska bir cinse donusmus,! budistliklerinden midir nedir ? taylandilalar cok hosgorululer. Hayat bu hizli sehirde bile yavas ve sakin gibi . budhanin onunde diz cokup cicek sunarak dua okuyarak dinlerini uygularken ki sukunetleri de oldukca terapili ve huzurlu gorunuyor. Turkiye de genelde bangkok deyince herkesin aklina beyoglunun arka sokaklari veya laleli gibi yerler geliyor batak yerler yani, aksine ben boyle yerleri gormedim hemde gorecek o kadar daha iyi yerler varken, ne isiniz var kardesim oralarda demekten kendimi alamiyom. Neyse ne isleri oldugunu biliyor ve yorum yapmamam gerektigini sezerek bu konuyu kapatiyorum, Hayat bu sehirde gezenler icin o kadar kolay gorunuyor oyleki yemek yemek icin bir yer aramana gerek yok bir yerden bir yere gitmek icin hemen bir tut tuk cagirmak el kaldirmakla yetiyor=3 tekerlekli acik taksiler= gerci her zaman pazarlik yapmak gerekiyor . Bu turistik semtte sokaklar seyyar yemekciler meyveciler icecekciler tonlarca internet cafeler,ucuz telefon gorusmesi yapilan ofisler, seyahat kolayligi saglayan tonlarca acenta, bolca ucuz giyecek hatta gezginlerin biraktiklari ikinci el tezgahlari hersey hersey var,, kalabalik varsa bunlarin hepsi var.Her seyin rengi kokusu havada birbirine karisiyor. uzak dogu baharat ve yemeklerini sevmeyenlere uzulurum cunku bu tur geziler onlara hicde guzel gelmeyebilir, yazik cesit ve tatlar cok fazla ve guzel, Aci yemekleri bizimkilerden cok daha aci bunu da ogrendim!! hele o et balik urunleriyle dolu izgara ve cin makarnasiyla bir iki dakikada pisirilen sebze yemekleri satan seyyarlarinin ( genelde bayan) pisirdiklerinin kokusunu alinca yememek icten bile degil. Zaten ben etrafta turist gibi (gibisi mi var turisttim ya!) yururken birinci seyyardan izgara tavuk veya kalamar alip yiyerek yururken bir ikinci menu icin baska bir tezgahtan yeni bir sey derken yolda saga solu izleyerek ilerledikcede bir meyva tezgahindan kesilip hazirlanmis meyvayla tam menuyu yolda herkes gibi alarak yiyerek tadina vardim. Hicde hasta falan olmadim eger bizim ulkemizde ilik ateste beklemis 2 gunluk doneri kokoreci yiyebiliyorsak herseyi yeriz !! bagisikligimiz var,,
============================================================================
Kuzeydeki Chaing Mai sehri ve yakinlarindaki toplam 10 degisik irktan yakin yuzyilda cin, burma, laos tibet gibi yerlerden gelme daglarda kirsal alanlardaki etnik grublarin yasadigi koyler en cok gorulmeye deger yerler, Bu insanlarin giyimleri renkleri kulturleri inanislari ve dilleri farkli taylandlilar bile anlamiyor onlari. Ozgun mu ozgun. Bangkoktaki kalabalik kaostan sonra Chaing Mai cok daha geleneksel yapida kolay gezilinebilen , kasaba havasinda bir yer.Sehir merkezinin etrafi dort taraftan kanalla cevrili ve bu eski merkezde tonlarca budist tapinaklar. etnik cesitliliginden dolayi rengarenk insan manzaralariyla daha renkliydi. Cahing Mai ya gelebilmek icin Bangkoktan benim gibi sirt cantali gezgin tuirst dolu gece otobusuyle yolculuk yaptim. Oraya gelmeden oncede ulkenin geleneksel buyuk cicek festivalinin olmasini ogrenmek benim buyuk bir sansliligimdi. Trekking donusu burayi gormeye gittigimde koca panayir havasindaki bu festival Buyuk bir tapinagin parkindaydi, Alan ulkenin her tarafindan bu festivali gormeye gelenlerle doluydu internasyonel bolumde turk bahcesini de gormek supriz oldu hemde Aydin isleme yazi tarzinda izmir isimli kayik da vardi. Chaing Mai da Ilk gun sehre 1 saat uzaklikta olan 2 degisik irkin bulundugu koylere guleryuzlu esprili taksiciyle fiat anlasmasi sonrasi yola cikma ve gunun sonunda elimde inanilmaz bir insan goruntusu secenegiyle, fotograflarla donus oldu. Hele bu etnik grublardan birindeki bir gelenekse akillara sigmaz birsey kiz cocuklari 7 ,8 yaslarindan baslayarak boyunlarina taktiklari metal halkalarla yillarca bunlari boyunda tasiyip ve bu halkalari yas ilerledikce halka sayisini artirip boyunlarini inanilmaz derecede uzatiyorlar ayni halkalardan ki oldukca tasimasi agir, diz kapak altina da takiyorlar inanislarina gore bir guzellik zarafetmis ne kadar uzun boyun varsa o kadar zerafet ! Baska bir inanis ise eskiden ormandan gelen kaplanlar tarafindan boyunlarindan yakalanip goturulmesin diye, bir inanis da eski batil bir hikayeden bir janavardan korunma amaciyla diye soyleniyor, Ve bunu hic cikarmiyorlar kimilerinde 8 kg varan bir agirliktaki tasma gibi. Sanirim zaten cikarirlarsada boyunlardaki kas ve kemik gucsuzdur kolayca incitebilirler hem o kadar uzun boyun uzerindeki kafayi nasil dengede tutarlar bu da ayri mesele,
Bu koylerde hissettiklerim ise karmasik, cok dogal hayatlari geleneksel kiyafet korumaciliklari, cok farkli gelenekleri, guzellikleri, koylerdeki basit ama cok sirin olan bambu yaprak kuru ot ahsap karisimi barinak evleri havanin nemi ve sicakligiyla yetisen onca tropikal bitkilerle donanmis yemyesil cevre, sulak celtik tarlalariyla hayatin orada yasayan doga ile nasilda dengeli olmasini gormekdi. Gerci bu durum gecmis yillara gore degismis gibi olsada kendi ulkemdeki cabuk ama abuk sabuk degisim ile kiyasladigimda kultur renklerinin korunmasindaki onemi bir daha ozumsedim ve gipta ettim, zaten ben de bunlari gormek icin taa oralara gitmedim mi, iste burada bir konuya parmak basmak isterim ki bu benim gibi bircogumuzu ilgilendiren bir konu, onemli olan oz ve dogal olani, saf olan kulturel yapiyi hayatimiza giren yeniliklerle harmanlayip koruyabilmek sirf yenilikli yasama ayak uydurmak icin attigimiz eskiyi yenisiyle doldurdugumuz hayatin yillar sonra hicde daha iyi olmadigini daha da zor ve karmasiklastigini yalnizlastigini bilmem fark ettinizmi?
Bu bolgede ertesi gunu icin ciktigim 2 saat jeep yolculugu sonrasi Doi Inthanun tabiat parkindaki 3 gunluk Orman ve etnik koy yuruyusum seyatimin en guzel parcasiydi. Kaldigim pansiyondan 12 kisilik hepsi benden genc olan ekip ve 2 rehberimizle baslayan yuruyusde neler mi vardi bir saat fil yuruyusu, nemli ve sik ormanda SIKI bir yuruyus nehirlerde yuzus selalerde mola, bambu sallarda bata cika gule oynaya yaptigimiz rafting, gelip gecilen bir iki sirin koy yoresel yemekleri,,,,, ve sonrasi konaklanacak o guzelim nehir kenarindaki kamp atesli koylu aileye konuk oldugumuz bir gecelik bambu kamp evimiz, iki tarafi acik ahsap zemini olan koca bir odadan ibaret ve herkese ayrilmis yere serilmis yanyana konan birer yastik ve battaniye iste otelimiz!! Hazirlanan yemegi ates basinda izledim bolca sebze ve biraz tavuk pilav , elektrik yok mum isiginda kamp atesinde onceden aldigimiz yoresel rum lari yudumlarken grubtaki ingiliz gencler bir iskambil oyunu tuttururken ben ve 3 fransiz bir meksikali ile atesin basinda rehberle olan sohbet !! ikinci gunu ,gectimiz arazilerden birinde celtik harmanlama zamaniydi topluca harman yapan Akha Irki insanlari bizim dogu dag koyleri halki tipinde ve yasamda ayni basit ama zor. Birde ben onlardan aldigim yoresel bluzu giymistim ki hemen sempati gosteriyorlar, bir iletisim bahaneside oluyor aslinda. o gun bir koydeki evde kaldik bu kez disarda akan bir dusumuz vardi, o gece rehber Pot un ormanda yakaladigi orman faresini o gece ziyarete gelen koylulerle oturup ates basinda pisirirlerken bu yaratigin tadina bakmak istedigimi soyleyince en guzel tarafini bana ikram ettiler tadi ise tipki bildircin gibi zaten hayvanin yedigi besinde orman meyvalari bence bir tavugun yediginden daha temiz. benden cesaret alan grubun komik minik adami meksikali da yedi, ki ona adini unutup durdugum icin amigo diyordum. Bu yuruyuste yedigim muz yapragina sarilmis oglen yemeginden tutunda Rehber Pot un oglen yemegi icin hepimize bambudan cakisiyla10 dakikada yaptigi mukemmel cin cubuklari, yuzdugum dereler, selamladigim koyluler ormanin nemli havasi hic alkimdan gitmeyecek herkese o taraflara gittiginizde yapmaniz gereken bir gezi oldugunu icten tavsiye ederim.
=================================================================
Guney adalarina gitmek icin ta ulkenin kuzey bolumu Chaing mai dan gece otobus yolculugu ve ertesi gunu bangkoka varis gunduz vakit doldururken biraz alisveris ve 2 saat sokakta oturup 20dk yagan yagmuru seyrederken ordurup boncuklattigim sacimla gunu tuketip fazla olan esyalarimi buyuk cantami ve kuzeyden aldigim alisveris paketlerimi ki bunlarda el yapimi ve boyamali Semsiyeler kizlara ivir zivir vs ayirip emanete birakip minik bir sirt cantasiyla tekrar ayni gun bir gece otobusuyle adalardan sectigim dogu kiyisi adasi Kopanyang hani su unlu ay partilerinin yapildigi adaya gitme yolculugu, Sabah otobusten sonra anakaradan teknede 3 saatlik yolculuk , bir turk ciftle sohbet ,onlarda 3 ay 4 ulke gezeceklerdi baska bir adada indiler ben teknedeyken pansiyon pazarlayan birinden ki bunlar cok , en sakin koydaki hut bambu bungalovlari tercih ettim ve bizi pik up arkasinda oraya goturduklerinde secimimin yanlis olmadigini gormek harikaydi. minik bir ozel koy ve ahsap bambu bungalovlar. Kalanlarda benim lodge misali sohbeti hos kisiler, yemekler guzel.2 gun o adayi bastan sona kiraladigim jeeple gezdim Burada yagmur mevsimiydi buna ragmen pek yagmur gormedim ada turizm haricinde hindistan cevizi ve balikcilikla geciniyor, hindistan cevizleri ise birkac kurus istedigin kadar topla kimse sesini cikartmaz o kadar cok ki ada bu agaclarla kapli.Butun sahil ve koylari gezerken o unlu ay partisinin yapildigi yerinde sadece yapilan parti isminden ote bir sey olmadigini gordum ondan daha guzel koylari var.
=================================================================
Sonraki rotam tekrar tekne ve otobus ve tekne ile ulastigim Bati kiyilarindaki Tsunamide yerle bir olan sirin beyaz kumsalli Pukete 2 saat deniz yolculugu uzakligindaki Kho Phi Phi adasi. Oraya varis yer bulma zorluguyla basladi fiatlar yuksek ve turist dolu malum yeni insa edilen konaklama yerleri daha saglam ama yeterli degil , hala bu minik adada insaat haril haril devam ediyor, fazlasiyla turistik hergun tekneyle yuzlerce turist geliyor gidiyor, Burada calisan halkin doldurdugu lokantalara gitmelisiniz daha turistler yataklarindayken sabahlari erken saatlerinde kaynayan koca tencereler onunden gecerken nefis kokan baharatlar.Buradaki halk gibi sabahlari karma cok acili corba icmelisiniz.
Bu adadan yapilabilinecek en guzel gezi minik uzun kayigimsi tekneyle koy ve yapi olmayan diger komsu adaya yaptigim tekne gezisi idi , tekneler yarim gun veya tam gun kiralanabilinir ancak tek basima oldugumdan fiati dusurmek icin iki ingiliz ortak buldum.Sabahlari erken kalkan yok ada minicik ama bar restorantla tika basa olunca millet sabah uykuya gidiyor.
Hayatimda ilk defa bu kadar renkli ve yuzlerce balikla birarada piril pirl bir denizde yuzdum , adalar dalis ve snorkel cenneti bir , Ha o unlu Di Caprio nun Beach=kumsal filminin cekildigi Maya Kumsali da bembeyaz piril piril denizi olan bir koymus gercekten. Buradaki iki gunumde gunes beni kapkara yapti, malum zemin tenimde buna hazir, millet haftalarca gunesde yattigimi zannediyordu,
Ada halki sadece Balikcilik ve turizmle gecinen Budist ve Islam dinine bagli karmadan olusuyor.Tsunamiden sonra bu cok populer adada hayat pahalanmis yuksek sezonda fiatlar birkac misli katlaniyor bir gun ada bir gun de tekne ve koylar derseniz deger ve yetiyorda .
========================================================================
Bu adadan cikis yine tekne ve otobus ile bati anakara kiyilarindaki Kholak diye 25 km uzanan genis sahile geldigimde hayal kirikligi yasadim kiyi tsunamide en cok zarar goren yerlerden ve sahilde lux oteller hani su bizim belek misali paket turizme hitap edilen bir yermis, hic hosuma gitmedi ve acaip bir yeni insaa etme calismasiyla doluydu o yuzden oraya varir varmaz karar alip anakarada cok gec saat olmadan 2 saat mesafedeki Tabiat parkina gitmek icin yolda 1 saat gibi otobus beklemek oldu, O aksam hava kararmadan KoSak parkina vardim park disinda bir kac hut pansiyon ve yeme icme yeri var cok sakin huzurlu kus seslerinden baska bir sey duyulmayan huzur verici bit pansiyona yerlestim
Ko Sak tabiat Parki
yuzlerce renkli kelebeklerle yurudum burasi bir kelebek cenneti , yuruyus patikasi isaretlenmis zaman zaman nehir boyunca yuruyorsunuz ve tabi cup yuzebiliyorsunuzda, Bu Park verilen bilgiye gore Guney amerika yagmur ormanlarindan daha eski ve genis bitki ortulu zaten hayatimda bu kadar koca bambu cesidini burada gordum, Birde dunyanin en buyuk cicegi burada aciyor maalesef bunu gorme sansi Mart ayinda imis. Cicegin orta bolumunun capi 10cm kirmizi turuncumcu yapraklari benim karisimla iki karisi asiyor bunu maket yapilan cicekde olctum, Adi da Raffiesia Kerrti meijer genel kultur olsun belki bulmacada ise yarar!! Bu bolgede yasam birkac yore insaninni islettigi konaklama yerleriyle ibaret buna ragmen 4 inetrnet cafee camasir yikama servisi bir iki tur yapan ofis 4, 5 restaurant ve bar kucuk olmakla beraber sabah sisi yesilligi sessizligi ve cok az ve oz olan 5 , 10 konaklama yeriyle tam dinlenilecek bir yer cok nem ve sicak var ama nehirde yuzme sansinizda, .Ertesi gunumu tam bir dinlenme gunu yaparak nehir kenarinda yuzerek guneslenerek balik tutan koyluyu izleyerek ve bolca cicek fotosu cekerek gecirdim yakin civardaki golu gormeye vaktim olmadi ancak kendime soz verdim kizlarimida araya goturucegim nehirde rafting yapip o golde yuzen bambu odalarda kalacagiz
========================================================================
Buradan bangkok a dondum Bir gun bangkok kuzeyindeki altin tapinaklar sehri olan Ayutaya gittim bir gun alisverisle derken donus biletime bakma vakti geldi, ve eve donus, Anlatacak cok sey var 19 gun boyunca baska dunyalarda gezmek harika eve kizlarima donmekde 2 hafta icinde ancak ortama geri donebildim diyebilirim .Hepinizi bu yazimi okuma ve paylasma sabri ve vakti ayirdiginiz icin opuyorum
not, bu ulkeye giderseniz cok az giyecek goturun bir kac tisort short, bir pantalon yeter. sadece yuruyus icin bir bot gerekli

sevgiyle saygiyla hosgoruyle umutla coskuylu tutkuyla vee herzaman guleryuzle kalin

gezi tarihi kasim 2006

Anadolumuz

2008-05-21T13:18:00.000-07:00

Anadolunun bu bolumune baharda mayis ayinda gitmek bir baska guzel daglarda boluk porcuk erimege baslayan kar yemyesil tepeler uyanan doga acan endemik cicekler, ilik bahar gunesi. Rahat gezmek icin en ideali bir otomobil kiralamaniz Vanda oto kiralari pek ucuz degil ama deger.
bu gezi cemberi otombille 9 gunluktu gitigim yerler sirasiyla van gevas muradiye igdir dogubeyazit kars ani agri patnos adilcevaz ahlat nemrut tatvan van a donus.
Van a izmir havaalindaki sabahlamamdan sonra yorgun argin istanbul aktarmali ucusta uyuyakaliyorum, bir ara gozumu actigimda pencereden muthis bir yer goruntusu Nemrut krater golu, inanilmaz kendimi cok sanli hissedip dayanamayip bir kare cekiyorum arkamdaki yolculardan birinden kamerami cikardigim icin azar isitiyorum, gulumseyip ozur diliyorum.Van a varir varmaz oto kiralama isimi halledip bir otele esyalari atip hazir ucakta uykumu almisken gezilecek kesfedilecek yerler var, ver elini Van kalesi .....3 saat urartu kalesini yazitlari anitlari cicekleri manzarayi izliyor geziyorum yorgunlugumu kale dibindeki dinlence yerinde ilk yoresel yemegi keledos u bahar gunesinde tadiyorum. Keledos un icinde neler yokki cesitli baklagil, sarimsakli, ustu kizgin tereyagli bulamac gibi, leziz bi sey .

Gevas
Van da Edremitten sonra Gevas a kadar guzel toprak evli koyler, Cicekli koyunde agac budayan 8 kiz 5 erkek cocuklu aileyle sohbet ayran molasi Turkan ve kardesleri....Gevas yemyesil cikisinda yol kenarinda Selcuklu mezarligi Celme Hatun kumbeti ,arkada Artos dagi, vadilerinde hala kar var bayirlari yemyesil koyunlar gibi otlayasim geliyor.
Gevas tan Akdamar adasina piknige ve peynire koyduklari hellis otu , yedikleri yaban pancari ve kozayagi toplamaya giden Nedime ve aillesiyle Akdamar a botla gecis.Hellis aci bir bitki gencken toplanip once suda birgun tutuluyor sonra peynir suyunda yikanip tuzlu suda 2 hafta bekletilip acisi cikip eksiyince dogranip peynire ekleniyor vanlilar peyniri bu otsuz yemiyorlar Salamura olani cok tuzlu bence asiri tuzlu Bu ot taze yesilken ilac yerine kullaniliyor agrilara soguk algilarina iyi geliyormus fazla yenince kafa yaptiklarini soylediler. Pancar ise yabani sarimsaga benzeyen bir bitki yemegini yaparlarmis onun tarifini alamadim. Kozagagi otu haslanip yagda yumurta ve biberle kavrulurmus.Butun bunlari Nedime den ogrendim onlarin piknigine misafirde oldum.
Ada nisan-mayista acan badem agaclariyla en guzel tablosunu sunuyor.Akdamar kilisesi gorkemle adanin kralicesi ,kabartma oymalar detayli .Oradayken usenmeyin taa tepeye cikin, kedi otu cicekleri diz boyu , adanin diger yamaci havada suzulen yuvalarina giren cikan kuslarla dolu.
Gevas kasabasindan iceri girin ve gecin, dar vadide nehir boyunca toprak yol sizi Dogore yeni adi Ilih e goturur yol burada Artosun eteklerinde bu koyde bitiyor.Gocten kuculmus bir koy, yinede koy meydani cocuk dolu, hemen etrafimi sariyorlar,iki koy bekcisi beni selamlayip merakli gozlerle bakiyor.gezgin oldugunuzu soyleyince herkes rahatliyor. Koy hemen hemen tek sulaleden olusuyormus Yildiz ve ailesiyle kapi onunde oturup sohbet neredensin ne yapiyorsun vs,,ardindan samimi israrli yemek ikramini tadiyorum guzel sohbet evlerinde kalma misafir olma teklifine kibarca hayir deyip gezgin oldugumu gidecek cok yerim oldugunu soyleyip, kucaklasip ayriliyorum bu sicak anadolu insanlarindan.

Vandan cikis Suphan dagi, endamiyla karsimda, Muradiye Selasisine gidiyorum guzel bir doga ancak etrafi ve deresi cop plastik dolu, yanibasinda durdurulan kacak insaat savas yikintisi goruntusunde bu menuniyetsizligimi biletci arkadasa soylemeden gecemedim.O guzelim endemik cicekler plastik coplerin arasinda hala acip israrla merhaba diyorlar size ve dunyaya.
Gonderme gecidi 1900m ve Tendurek gecidi 2466m kaya yapisi volkanik arada durup serin havayi soluyor cobanla sohbet, bitki ortusunu cekiyorum o beyaz lila kar sumbulleri, sari su nergizleri tepeleri kaplamis, Samkaya inisinde ilk Ararat dagi goruntusu, fotograf icin durdugumda biraz ilerideki tenefusste olan okul cocuklarinin saldirisina ugruyorum sipalar biraz merakli biraz kabaydilar .tam arabama binmis giderken biri arka kapiyi aciyor malum hasarilik yapacak duruyor ve cikisiyorum ama arada cok masumlar da var tabi.

Dogu Beyazit cok vasat bir ilce, bir ana cadde ve tozlu sokaklar harap goruntude, bir tur attiktan sonra , direk DoguBeyazit a geciyorum,restorasyonu pek basarili degil yinede bir Kugu gibi tepede. Herkese tavsiyem, Ararat karsisi iran yolu uzerindeki Sim Er Otelde kalin hizmeti iyi olan yabanci grublara da hizmet veren tek iyi otel, kamp, karavan hizmetide sunuyor. Kaldigim aksam Yunan ekibi ve Ingiliz baba ogul ile balkonda Ararata bakiyoruz cok yuce gorunuyor. Sabah 5 de kalkin otelin balkonunda oturun birakin gunesin dogusu size kucuk Ararat in ustunden suzulup gelsin.
Ingiliz baba Michael Hollanda ve ingiliz karmasi olan oglu Gerard, ugursuz sayilan, o gunun tarihi 13 mayista, Amsterdamda yasayan ve evlenecek olan Turk arkadasina ilginc bir hediye sunmak istiyordu, yardim etmemi istediler, konu, arkadasina onun memleketinde dugun gunu taa buralardan adak yapmak, otelden cikarken Kars yolunda konvoy oluyoruz, herhangi fakir bir koyde durmayi tavsiye ettim.Adini hatirlayamadigim bir Dogubeyazit koyunde duruyoruz etraf sakin okuldan kacmis onluklu Ali yi goruyoruz adaklik koyun veya keci aradigimizi soyluyoruz takilip pesine guleryuzlu kalabalik ailesine misafir olup 125 ytl ye pazarligini yaptigimiz, daga giden suruden, getirilmesini bekledigimiz, adak ,sari teke 4o dk sonra geliyor, hemen kesiliyor, Gerard cep telle fotoyu cekip aninda arkadasina iyi dilekleriyle gonderiyor, gorev tamalaniyor,adagi koye dagitip yemelerini soyluyoruz, kalip kavurma yapalim diyorlar, ama yolumuz, uzun ,kisa kisa gidecegimiz cok yer var diyerek ayriliyoruz.
Kars -Ani
Kars yolunda baslayan yagmur merkezine vardigimizda parke taslarin uzerinde kara donmustu.Rus stilli evler peynir dukkanlari kalesi deklansore basacaginiz kareleri.
Ani, Ermeni sinirimizda kivrilan Arpa cayi ile bolunmus karsida Ermeni evlerini goruyorsunuz. Ani deki kilise kalintilari harap edilmis yinede direniyor belki bir gun iyi bir restorasyon yapilir diye bekliyor. Kiliselerdeki freskleryurdum insanlari tarafindan kazinmasina ragmen renk ve detayi gorunuyor, en uctaki kizlar manastirina girmek yasak sinirin tam dibi, cay kenarindaki yarim adada , ruhani durusuyla yapayalniz
Karstan yogun bir yagmurla fazla iyi olmayan yol Aras nehri boyunca kivriliyor, aksam saatleri yorgun yoculuk sonrasi Kendimi Agrinin buyuk oteline atiyorum. gece ortalarda pek kadin yok herkes suzuyor beni, aile lokantasi yazan bir yerde sobanin basinda kebabimi yiyip o gunu erken kapatiyorum Ertesi gunu Adilcevaz ve nemrut krater golu sirada...
O siddetli yagmurdan sonra sabah piril piril bir gunes, Patnos uzeri Suphan kenari devam eden yol cok sakin birde radyonuz calisiyorsa keyfe diyecek yok. Adilcevaz sirin bir kasaba evleri sokaklari temiz pak gol kenarinda konaklama sayfiye yer secenekleri olan bir belde.Ahlat a variyorum Selcuk mezarlarini gezip cikinca tam karsi yolda dugun sesleri geliyor oraya dogru ilerliyorum soyle bir bakayim derken Anadolu insani iste, hemen tanri misafiri olarak davet edilip sofralar kuruluyor onume, yine sohbet yine yemek, gelinin cikisi,takilar yorel turkce, kurtce turkuler, halay .... her sey mukemmel gezilerime renk tat katan anlar.
Yine yola devam cok gecikmeden O ucaktan gordugum sahane gole Nemrut kraterine cikmam gerek anayoldan sapip levhayi izliyorum bir kac koy bitiyor. Tirmanma Van golun manzarasiyla devam ediyor, ilk tepeyi asinca kayboluyor.Iste kraterin agzi gorunuyor, yol kenari karla kapli karsidan gelen ogrenci gezi minubusu yolda heyelandan dolayi gecemeyecegimi soyluyorlar duruyorum, bakiyorum bakiyorum... karar veriyorum, bunca yolu geldim kraterin agzi gorunuyor birak otoyu, vur tepeler yuru, var, diyor icimdeki ses, dinliyorum bu sesi, basliyorum tabana kuvvete, gorundugunden daha uzakmis bi tepeyi asip tam geldim derken bi tepe daha geliyor, susadikca kar yiyorum, zaman zaman karda yuruyorum, kar arasindan firlayan cicekleri, ters laleleri hayranlikla cekiyorum dokunuyorum, kimsecikler yok, hava bulutlu ama soguk degil Sonunda Ilik olan kucuk nenrut golune iniyor ardindan Ana gole variyorum.Krater golu kenarinda pazar piknigine gelen doctor kayakci birkac kisi izgara yapiyor yine mi yemek derken elime ekmek arasi kofte tutusturuluyor sonra yine 2,5 saat yuruyusle otomobile donuyorum.Muthis bir gunu Tatvana vararak bitiriyorum

Yasadigim Yer

2008-05-21T12:54:00.000-07:00

Hani, insanin hayatta bircok donum noktalari olur, herseyi altust eden veya dosdogru yapan donum noktalari, iste benim de bu birkac donum noktamdan biri, 87 yilinda Istanbul da yasamaktan vazgecip hep tam olarak ogrenmek istedigim yabanci dil icin kendimi alti ay yurt disina atmak,ikincisi istanbula dondugumde ise bu sehrin artik bana hitap etmedigini kendimi yabanci hissedisimle akdenize gecmek benim hayatimdaki onemli iki donum noktalarimdan , birkac yil yurdumun bu bolgesinde ve yurt disinda calisip yasadiktan sonra guney koylerimizden yuce bir dagin eteginde yemyesil dereleri caglayanlari olan bir koyde arazi alip yasam kurmak ta bir diger donum noktam,

simdi 18 yilimi doldurdugum bu bolgede neler yapip neler yapamadigima bakinca terazi yaptiklarim bolumunde daha agir cekiyor bu da demek oluyorki hayallerimin cogunu gerceklestirdim gercekten bu cok guzel bir duygu, bu bolgeye yerlesmeden once, herkesin ne isiniz var oralarda dedigi, sonrasi da alkis ettigi mekanimi herkesle paylasiyor hem calisiyor hem yasiyorum

http://www.themountainlodge.co.uk/

Halfeti Diye Bir Yer Var Oralarda

2008-05-21T12:42:00.000-07:00

Gezdigimiz her yer ayri bir iz birakir bize, Kimisi dogasiyla kimisi tarihiyle kimisi insani ve yemekleriyle Halfeti nin bir sonbaharda gunesin sicak isiklari altinda bende biraktigi iz ise sessizlik ama bu sessizligin icinde bile Firat in sularina bakarken, sular altinda kalan yuzyillik fistik agaclari icin aglayan dedelerin seslerini, agitlarini duydum.
Beldenin nehir kenarindaki tum verimli toprak, bag, bahce, evler sular altinda.Su an yari bele kadar sularin icinde olan camide direniyor .Oradaki herkesin anlattigi ~bir zamanlar iste orada~ diyerek gole benzeyen nehir yatagini isaret edip benim bahcem fistik tarlam suradaydi diyenleri duyarsiniz. Urfa da ki en modern yer, bunu gorunumu icin soylemiyorum oradaki halkin dunyaya bakis acisindan tavirlari itibariyle bu sozleri sarf ettim.Genclerin aksam ustleri kiz erkek gol kenarinda oturup cekirdekle sohbetlerini, gun batiminda yuzumde gulumsemeyle izledim.
Ilcenin ust yamacindaki evler yoresel tas, mimarileri ozgun, bazilari bagini bahcesini kaybeden gecim derdiyle goc edenlere ait harap halde.Ilcenin yuva kaybedenleri oldukca mesafede devlet tarafindan kurulmus yeni halfeti kirac bir tepe duzlugunde, herkes bir sekilde bu yeni evlerinin onundeki bahcelere geleneksel antep fistik agacini dikmis bunlarin yesermesi meyve vermesi yillar alacak bir fistik agacinin erginlesmesi 20 yili aliyor, yeni nesil ise eski Halfeti deki sular altinda kalanlari ancak dedelerinden dinleyecek..
Bu sular altinda kalan sadece evler bahceler degil cok eski bir medineyetin tarihi kentide de var, Birecik baraji dolmadan once, uluslararasi son bir cabayla artik ates bacayi sariyor Zuegma tarihten silindi silinecek derken son 6 haftada cikarilan bu olaganustu mozaik ve freskler bugun Antep muzesinde, tarihte ,, Bu son calismayla ilgili yabanci basinda gunu gunene bir belgesel yapilmisti, programda son gunler yaklastikca sularin yavas yavas yukselecegi zaman geldi gelecek deyin Arkeoloji ve bilim insanlarinin son dakika telasi, gece gunduz calismalari, sonucunda toprak ustune cikarip bu tarihten bir tane villaya ait eserleri gun isigina cikardiklari icin bu kisilere hergun tesekkur ediyorum.
Halfeti ve civarinda ki tarih cok eskilere gidiyor M.O 855 Asurlara,,,sonra yunanlilar daha sonra Suryaniler, Araplar, Persler, Misirlilar,Sasaniler, Emeviler,Abbasiler ve 1146 da Romalilar, zaten Romalilarin gitmedigi yer mi var diyeceksiniz, sonrasi Osmanlilar ...
Mutlaka tekne ile Rumkale, Aziz Nerses kilisesi,Kiz magarasi tarihi sarniclari gormek gerek.Hele Rumkalesinde bir kuyu varki akil almaz buyuklukte, eskiden yuksek olan bu yamactan nehir seviyesine inen bu kuyu kaleye su ihtiyacini vermek uzere akillica yapilmis. Rum kalesi baraj sularinin yamac zemini asindirmasi nedeniyle uzun yillar ayakta kalmayacak, bu yuzden gidin gorun
Nadide siyah gulun memleketidir burasi, mevsimi olmadigi icin goremedim, sirt cantamla gezdigim icin fide de alamadim ama cig koftelerinin tadina bakabildim bu kofteler baska,,, deneyin derim.
sadece bir iki lokantasiyla sakin ehli servisleriyle sicak ayni zamanda melonkolik bir kasaba HALFETI...

seyahat notlarim ve fotograflarim www.geziyorumlari.com paylasim sitesinde kelebek adi altinda gorulebilinir

Bolivya daki kisa gezim

2008-05-20T23:22:00.000-07:00

Peru seyahatimde iken hazir Bolivya ya bu kadar yaklasmisken dort gunlugune de olsa gitmeye karar vermistim . Colca kanyonu trekkinden doner donmez Arequpia dan aksam 10 gibi bindigim otobus daha once gezdigim Puno-Titicaca golune sabahin ucunde vardi. 3800m deki bu sehir terminali sabahin bu saatlerinde epey soguk, ellerim cebimde birazda useyerek oturmus sabahi beklerken karsimda bana dogru yuruyen tanidik bir yuz gorunce icim isindi bu kisi birkac gun once Colca kanyonu yuruyusumde konakladigim yerde tanistigim 8 aydir Guney Amerika yi gezen 4 ay daha gezecek olan Ingiliz Danny idi.Anlatacaklari tavsiyeleri coktu gipta ettim dogrusu, gezileriyle ilgili sohbet ederken bir yandan da sabirsizlikla ust kattaki restorantin acilmasini bekliyorduk 5.30 gibi ust kattan gelen yemek kokularini alinca hemen firlayip hem karnimizi hem useyen bedeni isitmak icin parca etli patatesli kocaman kasede servis edilen puno corbalarindan siparis verdik. bizim gibi corba -ekmek aliskanliklari yok, yaninda ekmek vermiyorlar zaten bol kepce ve doyurucuda
.
sabah 7 de Lapaza giden otobus turistlerle doldu. oglen sulari Bolivya sinirinda giris islemleri yapmak icin bir kac otobus dolusu turist kafilesi olarak siraya girdik hizli bir islem yapiliyordu, Bolivya nin Turklerden vize istemedigini biliyordum ancak sira bana gelince memur pasaportumu soyle bir evirdi cevirdi once hangi ulkeden oldugunu anlamadi, anlattim, koseye gecip beklememi soyledi, hayda yoksa yanlis bilgi mi aldim vize mi gerekiyordu diye dusunurken siradakiler azaldiginda memurla baska bir masaya gecip vize gerekiyormu diye listeye bakti ve gerekmedigini kendiside gordu damlagandim ve gectim.
Dunyanin bu ucunda pek Turk yok Danny nin deddigi gibi aylardir gezerken bircok farkli milletten gezer ile karsilasmis ama hic bir Turk gezgin gormemis bunun uzerine,Bir Turk gordugunu ispatlamak icin pasaportumu yuzume yaklastirip poz verdirttip beni fotograflamisti, epey gulmustuk bu duruma.
Titicaca golunun yarisi Bolivya sinirlari icinde ilk durak gol kenarindaki Copacabana beldesiydi burada bir saat durduk otobusten inip kalanlar oldu, Danny e bir kez daha hoscakal dedim o bu durakta kaldi, bende bu ufacik sayfiye beldeyi 1 saatte gezip biraz fotografladim, bir dukkan onunde koca patlamis misir cuvalinin yanibasinda ders calisan kucuk bir kizi fotograflarken bu minik bayandan azar isittim fotografinin cekilmesine bayaga bir kizdi.
Lapaz a dogru ilerlerken Bolivya nin neden Guney Amerika nin Tibet idir- dediklerine hak verdim bir onceki yil gezdigim Tibet gibi izole yuksek ,ucsuz bucaksiz yuksek platolari, kurak topragi, uzaklardan gorunen bir kac karli dag, yol boyunca tek tuk fakir gorunumlu koy, esmer insanlariyla gercekten Tibet e benziyordu.
Baskent Lapaz sehrine -3700m yukseklikte- ogleden sonra 4 sularinda tepeden vardik ilk goruntu daglar arasinda bir vadiye dolmus tikis tikis bir goruntu kolay kaybolacaginiz bir sehir izlenimi veriyor.
Bolivyanin cok ucuz oldugunu duymustum, kendimi iyi bir otele attim, son gunlerde peruda epey yol katedip gezmenin yorgunlugu baslamisti sanirim, odam cok rahatti ama kahvalti gelenekleri pek yokmu ne ,pek de dirhem dirhem di ,ekmek recel meyve suyu kahveden ibaretti, ricayla her sabah biraz tereyag ve yumurta istedim. Ilk aksam yerlesip yemekle gun bitirdim.
ikinci gun sehrin bir ucundaki Laluna vadisine gitmek icin yesil sari renkli 5o lerden kalma antika sehir otobusleriyle yagmur sularindan sekil degistirmis erimis kaya goruntulu ancak killi toprak olan kapadokyaya benzeyen vadiyi gezdim.
ucuncu gunu sehrin tepesinde olan mezarligi gittim o da nerden cikti demeyin buradaki mezarlar farkli kutu kutu ust uste siralanmis onu camekanli ozenle ciceklenmis ve suslenmis, pazar gunu olmasi nedeniylede ziyaret akinindaydi daha sonra sehri bolca arsinladim sokak meyve tezgahlarindan tika basa meyve salatalari yedim seyyar lokantalarda koca tavalarda pisen alpaca etlerinden tattim, pazarlari gezdim, insanlari izledim, merkez katedral civari panayir gibi, her yer seyyar satici , dukkan dolu sanki tum sehrin ihtayaci buradan tek yerden cikiyor gibiydi ve oyleymisde zaten. Malzemeler siniflandirilmis, bir caddede kiyafet digerinde ucuz elektrikli malzemeler digerinde kirtasiye gibi,,,
Kadinlarin uzun orgulu saclarinin ustune kondurduklari Lorel -Hardy tipindeki sapkalar takiyorlar nasil oluyorda dusmuyor bilmem, renkli etekli sapkali kadinlar ton ton yuzlu,,hicde fotograflarinin cekilmesini sevmiyorlar bir turistin yere serili yesil sebze tezgahi olan kadini fotograflamak isterken kadindan hem azar isittigine hemde yesilliklerden cop olanlari atmasina sahit oldum yani dikkat edin hani olurda patatesci olsa ne olur bilmem.bircok tezgahin basindada kadin var cok renkli giyimleriyle muthis kare yapiyorlar ama cekemiyorsunuzki iyi bir makinayla uzaktan abluka kurup cekmekten baska care yok.
Bolivya halkini Quecha, Aymara,melez halk olusturuyor bu dilleri ve ispanyolca konusuyorlar,Dinleri Roma katolikleri.Ulkenin adi Ispanyol boyundurugundan kurtaran Simon Bolivar anisina verilmis.
Yillardir toparlayamadigi ekonomi problemleri ile yoksulluk icinde, yabanci yatirimcinin pek olmadigi, sadece bazi madenlerini ihrac edebilen bir ulke halbuki ulke maden cenneti.Guney Amerika nin en fakir ulkerinden biri, hemen hemen tum hediyelik alis verisimi buradan yaptim diyebilirim, ekonomiye biraz olsada katki payi verebildigim icin ufak bir huzur bile hissettim.
Aksam uzeri alis verisi yaptigim bir dukkandaki satici bayan yari ispanyol yari el kol hareketleriyle geceleri sokak aralarinda pek dolasmami soylemisti bende onu dinledim, o aksam harika kokteyler ictigim bardan cikinca otele taxi ile gittim
ulkenin unlu tuz rezervi olan Uyuni golunu Che nin sehri Sucre ve amazonlari kapsayan bolumunu gormedim zamanimin buyuk bolumunu peruda gorecegim yerlere ayirmistim
yinede ulkenin az da olsa dokusunu tattim diyebilirim
sozumu bir Bolivya atasozu ile noktaliyorum
SEVMEK keman calmak gibidir bilmeyen kotu sesler cikarabilir.

Tibet Notlarim

2008-05-17T14:11:00.000-07:00

Mel Melahat Ozsimsek

Gezi tarihi Ocak 2007

Dünya kültür, din, gelenek farkliliklarini tatma sevdalilari ve dagci gezginlerin, hep gitmek istedikleri bir ulke vardir ki bu ulke cografik olarak dunyanin iklim ve bitki cesitliliginden en magrum olanlarindan biri, kislari kurak ve sert ruzgarlariyla, yazlari fazla dusmeyen yagmurlariyla bu ulke insanlari, Dunyanin en yuksek dag ve platolarinda kendilerine yurt edinmis ozgun mu ozgun ve etnik cesitlilikleriyle tibetliler ve ulkeleri Tibet tir
Yuzyillar boyunca dis dunyaya kendini kapatmayi becermis bu gizemli, ancak bir o kadar da basit ve zor hayat sartlariyla, ekolojik yasamlariyla, bu yanik guleryuzlu, cekik gozlu, orgulu sacli halk yasadiklari ortamda gipta edilecek adaptasyonlariyla, yuksek daglarin gollerin eteginde izole yasamlariyla hep ilgimi cekmistir
Ocak ayinda hep parlayan gunesinin altinda, bu topraklarda cok kisa olan bu ulkeye ilk gezimde, (bir hafta) karayolu ile Katmandu - Lhasa arasindaki hac yolunda gectigimiz yuksek platolar 7 binlere varan daglar buz tutmus goller ve 5500m gecitlerden gecerken bircok manastir ve koylerde durakladik degisen kasaba ve kentlesmeyide gorduk, yol guzergahimiz 3 jeep ile katmandudan baslayip Nyalam Lhatse Shigatse Gyantse ve Dali Lama nin terk etmek zorunda kaldigi Lahasa ya varisti.
Bu bir turistik rotaydi ancak kis doneminde pek az turist buralari ziyarete gitmekte, boyle olmasi benim icin buyuk bir sansti cunku turist yerine kislari yuksek platolardan, koylerden sehirlere inen alis veris ve manastirlarda ibadet yapmaya gelmis renkli tibet halkinin cesitliligi ile doluydu tum sokaklar.

Gectigimiz koylerdeki evlerin catilarinda calilara , agaclara, yuksek tepelere asilmis renkli dua bayraklari ile donanmis, bu bayraklar dalgalandikca dualarinin ruzgarla ucusup yasamlarina refah ve sans getirdiklerine inanirlar.
Kurak ve corak gozuken bu yuksek daglarin ancak en yukseklerindekilerin 6 ,7metredekilerin uzeri karla kaplidir alcaklardaki kar sert ruzgarla savrulur zaten kis aylarinda buralara pek yagis dusmezmis.
1949 yilindan itibaren Cin baskisi ve isgalinden beri ulke insanlari ' Cinlilerin soyledikleri gibi! ve bu sozlerin kullanilmasini istedikleri - --kultur devrimi- --yasamislar, bunun hic kulak arkasi edilemeyecek uzun aci bir hikayesi var oyleki binlerce insanin cektigi acilar degisimler , zorlamalar , yuzyillar boyu geleneklerine dinlerine cok bagli halk, yasamlarinin bu iki oncelikli ogesinden tam anlamiyla vazgecilmeye zorlanmis, bu degisen sisteme buyuk kayiplar vermis ve acili yillar sonrasi boyun egmek zorunda kalmislar. Gelen sistemin tabiki faydalari su gun gorulebilinir, yollar, okullar hastaneler ve batinin renkleri hatta mcdonald in kokusu bile!!! .. ancak goturdukleri cok daha fazla olmus,tek bir ornek lhasa sokaklarinda 1949 martinda 3 gunde 15 bin tibetlinin cesetleri gibi.
1960 larda Cin hukumeti, Tibetli ciftci halkin yuzyillardir ana besin kaynagi olarak topraklarina ektigi arpa yerine bugday ve princ ekilmesi sartini koymus ancak tabiat sartlarinda bu hic verim vermemis ve yillarca sefillik ve acliktan olenler olmustur, binlerce can kaybindan sonra bu politikadan vazgecilmis ve tekrar arpa yetistirilmesine izin verilmistir. Buna ragmen bugun orada gorebildigim kadar,gecmise ve yasananlara ait ne kin ne de nefret vardi, bu budizmin verdigi bir bilgelik olsa gerek diye dusunuyorum.
Bugun Tibet halki uzun yillar sonrasi harabeye donmus manastirlarinin ve 80 li yillarda kalkan ibadet yasagindan sonra, 90 li yillarin basinda tadil edilip, acilan manastirlarinda inanis ve ibadetlerini, yineden sukunet ile devam etmenin mutlulugunda ve huzurundalar Her tibetli gununun bir zamanini mutlaka ibadete ayirir,bu gunluk yasamin bir parcasidir. Ister dagda, ister sehirde olsun buna zaman ve ozen gosterirler.Bircogu aydinlamaya yani nirvanaya ulasmanin yolu olduguna inanirlar, inanislarina gore uc ana yolu vardir : Hinayana yani, kisinin aydinlanmaya giden yolun, arzularin otesine gecmeyle olusuna inanmadir. Mahayana: bu daha yuksek bir nirvanadir cunku sadece kisi degildir tolera ve comertlik vermesi gereken, tum yasayan canlilardir,,Tantrayana: bir ust yoldur bu, ana inanis, herkese karsi bagislayici olmak ve enerjinin dogaya yoneltilmesini amac gutmektedir.
Manastirlarin hemen hemen hepsi yamac ve tepelere kurulmus, Uzaktan baktiginizda beyaz ve kiremit kirmizisi binalariyla temiz pak birer koy gibi duruyor, dar tas sokaklar turuncu giyimli rahip ve rahibelerin calistigi mekanlar, kaldigi evler, egitimlerini aldiklari mekanlar, koca kazanlarin kaynadigi buyuk mutfaklar, ibadet yerleri, tapinaklar, rengarenk tanri figurleri ile donanmis tutsu ve yak yagi mumlariyla, tavanlarindan sarkan islemeli ipekleriyle, dantel gibi boyanmis renkli tavanlariyla, isli puslu serin ic mekanlar ziyaretcilerle dolup tasiyor...,, herkes bir sessizlik halinde saat yonunde ana dualari olan, om mani pad me hum sozlerini mirldanarak koca manastirlarda hafif bir ugultuyla, sanki o rengarenk tanri figurleriyle karsilikli konusuyormuscasina girer cikar bu manastirlara.. Kirsal bolge insanlari coluk cocuk yetiskin bir araya gelerek cay, bira icerek saatlerce gunluk yasamlarini konusmayi, toplu picnikler yapmayi cok seviyorlar. Halk aile kulturune bagli.
Bildigimiz caylardan degildir ictikleri oradaki zor sartlarda en iyi yetisen ve ana besin kaynaklari olan kavrulmus arpa unu sicak su tuz ve yak tereyagindan yapilma cayi gunde ortalama kisi basi 30- 40 bardak tuketmekte, bu hava sartlarinda alinan sicak sivi ve ana gida olmakla beraber bir araya gelme merasimidir de. Termoslara konmus, her yerde,,, meydanlarda, sokaklarda, dukkan onlerinde kis gunesi altinda yere cokmus obek obek cay icen tibetliyi gormek sasirtici degil.
Daglardaki gocebe halkin ana yemegi guttukleri hayvanlar ve sampadir. Sampa kavrulmus arpa unu tereyag ve sicak sudan yapilan bulamac gibi bir yiyecektir, icine seker de koyarsaniz oldukca guzel.
Kirsal kesimlerde yasayan kucuk ciftcilerin ve yoruklerin bir diger yasam kaynagi ve besini bu soguk ve az sayili bitki ortusu olan daglara dayanikli olan Yak hayvani,, bu hayvanin eti sutu yagi derisi yunu degildir sadece kullanilan cok saglam olan kemikleriyle de alet, taki yaparlar kendilerine, Taki takmayi kadin erkek tum halki seviyor, geleneksel motifleri ve dini sembol islemeli, oymali bir cok taki hazirlayip bunlari kis doneminde sehirlere indirip yerli yabanci turistlere satarlar.Yak hayvaninin yununden derisinden kiyafet ayakkabi cadir dokuma , diskisindanda yakit ureten bu gocebe halk tam anlamiyla ekolijik yasamlarindan hic mi hic yakinir gorunmuyorlar.
Orman ve agactan yoksun bir memlekettir sadece bir bolge ormanlik, bu yuzden tum kirsal kesim isinmalarini yak tezegiyle sagliyor. bu yuzden bircok kanaklama yerlerinde isitma you uyku tulumlari ve kat kat ortuler altinda uyuduk.
Bir Tibet linin hangi etnik gruptan oldugunu hatta ne is veya nasil bir yasama sahip olduklarini giydikleri kiyafet, taki ve sac orgu bicimiyle anlarsiniz, Her yorenin geleneksel kiyafet cesitliligi inanilmaz guzel, Ancak batinin ve cinin getirdigi degisimler sehirlerdeki Tibet li halki fazlasiyla degistirmis eski geleneklerinden koparmis onlari, Lhasa gibi sehirlerde turistlere cile cektiren dilenciler ve her seyi 4 misline satmaya calisan saticilar bunun en acik ornegi.
Baskent Lhasa da son budist liderleri Dali Lama nin yasadigi herkesin Tibet te yedi yil filminden bildigi Potala Sarayi -Manastri sehrin en yuksek tepesinde kugu gibi.
Lhasa da Tibetliden cok Cinli nufusu gorduk, Devrimden sonra Cin halkina vergi ve is kolaylikari sunularak Cinden buraya goc hizlandirilmis, Su gun devlet ve ust duzey calisanlarin buyuk cogunlugu Cinli halktan Tibetli ise alt duzey islerinde, Cince ogrenmek sart Tibet dilinide konusmak serbest, Ancak gecmisten veya Cin siyasetinden konusmak, yayin yapmak ve Dali Lama hakkinda soz ve resim hala yasak.
Manastir rehberimiz bize iceri girmeden once manastir cevresinde politik ve gecmis ile ilgili sualler sormamamizi rica etmisti, zaten her kosesinde Cinli askerler nobette. Rehberimiz daha iyi bir egitim almak amaciyla kacak yollardan daglari asarak Hindistandaki Tibet multeci okullarinda okumak icin yillarca ailesinden uzak kalmis ve tekrar Tibete donup rehber olmus, ulke halki pek kolay kolay yurt disina cikamiyor pek az sayida kisi bunu yapma sansina sahip. hala su gun bile Dali lama nin memleket edindigi Hindistan Dramsala ya yuksek daglardan az erzak ve yoksun kiyafetlerle soguk hava sartlarinda haftalarca suren kacis yolunda eziyetlerle asilan bu yolda hala kacis mucadelesi yapanlar var.
Tibete gidisimin devami olacak ulkenin ozellikle kirsal ve etnic ozgunlugun degismedigi tasra hayatini daha derinden gormek icin tekrar gidecegimi aklima koydum bile.

guney amerika ya ilk seyahatim

2008-05-17T04:34:00.000-07:00

ola, amigas,amigos

peru nun tarihi eski kolimbiya mediniyetine dayanir. inkalar peruda bin yil, taki 1532 de ispanyollarin egemenligine kadar surdurmusler, istiladan artakalan bu son mediniyetin akil almaz tas ustaliginin mimari orneklerinin cogunlugu, son inkalarin baskentleri cusco ve cevresindeki yuksek daglarda kutsal vadide toplanmis, bugunde orada yasayan halk hala inkali quechalilarin devamidir benim peruya gitme nedenlerim inka uygarliginin arta kalan tarihini gormek And daglarinda yurumekle beraber ulkenin cok renkli halkini, cografyasini, guney america muzigini, yemeklerini insan dokusunu gormekti.

Ulke cografik olarak uce bolunmus pasific okyanusu boyunca uzanan ince kiyi col seridi ki hic yagmur inmeyen bolgesi, ortasini serit gibi kesen 6800 m lere varan And daglari- alcalarak flarosi cok bol olan yagmur ormanlariyla birlesiyor, daha sonra ulke topraginin yarisini kaplayan genis amazon havzasina uzaniyor.

26 milyon nufusa sahip, halkin yarisini bugun yasayan inkalilarin devami olan quecha halki olusturuyor geri kalan bolumunu aymara, amazon kizilderilileri melez halk ve asya africa gocmenleri olusturuyor. resmi dil ispanyolca, quechua. aymara dili de azsayida olan Aymaralilarca kullaniliyor halkin yuzde doksani somurgenin etkisiyle doga dininden koparilmis ve roma katolikleri olmustur ancak hala kirsal koylerinde halk ugur getiren bereket getiren doga tanrilarina ciddiyetle saygi gostermekte ,seromineler, muzikler,danslar, dualar sunmakta. Bir konuya deginmeden gecemiyecegim ispanyollar bu topraklara ayak basmadan once yuz bin inkali halk yasarken iken istila sonrasi yuz yil icinde bu sayi on iki bine dusmus, cogu somurge direnisinde olmus diger kismida alisik olmadiklari batidan gelen grip ve cicek hastaligi mikrobundan olmus

peru dunyanin en yuksek golune =4810m titicaca golu, en derin kanyonuna= Colca kanyonu 3000 bin uzeri, en kurak Atacama colune ve dunyada en cok ziyaret edilen turistik tarihi inka kenti machupichi ye evsahipliyi yapiyor
her sehir ve kasabada tipik kolini mimarisi bir plaza =meydan var sasali binalarla cevrilen bir avlu goruntusundeki meydanlarda her zaman katedral veya buyuk kilise gorursunuz. zaten plazalari bulduysaniz hic kaybolmazsiniz.her sey o meydanda gelisir festivaller, en iyi dukkanlar yemek ve icme mekanlari,koselerinde ezgiler calanlar, parkinda banklarda oturup kuslari besleyenler, misir yiyip inca colasi icerek gunu gecirenler.Dunyada amerikan kolasindan sonra kendi Kolasini ureten ilk ulke olsa gerek, bu limonumsu, sapsari tatli bir gazoz.
Limaseyahat gecis yeri ana plaza haricinde ilgimi pek cekmedi herhangi bir sehir iste, varliklinin ve fakirin yanyana umarsiz yasadigi bir koca sehir.Kirsal bolgelerden gecim sikintisiyla gelenler yuzunden hirsizlik cok tum evlerin bahceleri yuksek demirli ve kilitli. Taksiciler, bindiginizde biri cantanizi kapmasin diye pencerenizi kapatiyorlar, ilk yapildiginda, adam bu sicakta nasil usuyor diye dusunmustum sonra anladim tipki Istanbul gibi bolca kapti kacticilar varmis...Lima nin pasifige bakan yuzu boylu boyuna ince kum sahil seridi, kis ayinda bir kac balikci, dolasan bir iki sevgili okul kiyafetleriyle guneslenmeye calisan birkac genc,,, eminim bu kumsala yazlari igne atsan bulamazsin Nufusun ucte biri ekonomik ve siyasi krizler nedeniyle baskent lima da toplanmis
halkin buyuk cogunlugu dunya fakirlik sinirlarinin altinda yasiyor.Koylerde ise yasam hala inkalardandan kalan yontemlerle devam ediyor kirsal yorelerde evler toprak saman karisimi kerpic.

peru muzigi tamamen halk muzigi geleneksel. Kulaga cok hos gelen ezgisi ve tinisi var..And flutu =Queno= bu uflemeli calginin onlarca cesidi var ispanyollardan gelen gitarda kulturlerinin bir parcasi, muzik ve dans hayatlarinda cok onemli bir yer aliyor oyleki bu kisa donem gezimde ulkenin bir cok yerinde sokak dans festivallerini gordum eskiden bagli olduklari kultur ve doga dinlerini simgeleyen rengarenk bazen de korkunc gorunen maskelerini kostumlerini ispanya kulturu ile harmanlayinca cok farkli bir goruntuye buruyorlar.

peru dokumalari cok unlu oyle renklilerki civil civil . Lama alpaca tuyleri el dokumasinda cok onemli bir yer tutuyor, yerli halkin giyimi cok renkli bolgeye gore degisiyor ve tum kadinlar sapka takiyor.

ispanyolca dil ve Salsa dans kursalari her kentte bolca, yuzlerce dil kurslari turist akiniyla is ve turizm yapiyor.Guney amerikada ingilizce pek bilinmiyor birazda olsun dillerini ogrenmek cok onemli seyahatte isinizi kolaylastitir, ogrenilmesi kolay bir dil tatile gelip iki hafta kursa giden birisi rahatca halkla kaynasabiliyor.Barlarda aksamlari salsa dersleri gecelerin eglencesi yerlisinde salsa bilmeyen yok zaten. Bizde halay bilmeyen varmi arkadaslar?

Yemekler lezzetli, sebze ve meyve bol, bolgesel olarak cok ceside ayriliyor baharati bol, kiyida balik agirlikli, unlu yemek cig balik =cebiche= limonda bekletilmis taze beyaz deniz baligindan yapiliyor cok populer. Andlarda sebze ve et agirlikli,yuz cesit patates ve misir yetistiriyorlar,lamalar daglik bolgelerde yetistirilen ana evcil hayvan bu hayvani yemiyor gucunden ve tuyunden yaralaniyorlar ayni familayadan alpacanin eti cok tuketiliyor, birde bizim tavuk besledigimiz gibi hamster besleyip yiyorlar bende yedim leziz tavsanla koyun karisimi tadinda.. Amozonlarda ise nehir balikciligi ve orman bitkileri ve akliniza gelmeyecek hayvanciklari!!! =========================================================

Manu Amazon havzasi -4 gun

bu bolgeye gitmek ayricalik uzun yolculuk ve pahali, iyi bir rehberle gidilmeli Ki doganin tadiyla beraber ozunude ogrenebilesiniz. Bu havza tropical bitki ortusu ve yaban yasamiyla tam bir cennet.soyle ornek verebilirim 1000 cesit kelebek 1500 cesit kus barindiriyor.Cuzcodan minubusle 7 saat bir yolculuk ardindan 5 saat kadar tekneyle nehir kollarinda tropical yesillikle suzulup gitmek sukunetli, tek sorun motorun gurultusu. Kamp yerimiz nehrin icerlerindeydi kaldigimiz aile burada dogmus buyumus kisilerdi bu ormanda actiklari bir parca arazi uzerinde inekleri tavuklariyla yasiyorlar evleri dort direk uzeri tahta kulube, Konakladigimiz yerler biz turistler icin yapilmis ahsap kuluber yagmur suyu biriktiriliyor elektrik yok gurultu hic yok sadece ormandan gelen doga sesleri yuzlerce renkli kuslar koca agaclarin birinden digerine suzuluyor hava nemli ilik arada bir gelen yagmur once serinletici sonra isinmayla neme donuyor biraz boguyor, Ormanda yururken oturacagin yere dikkat etmelisin yuzlerce bocek cesidi var hele iri karinacalarin uzerine oturayim demeyin bir isirik 5 ari sokmasina bedelmis , Bu jung ormanlarinda yururken gokyuzunu uzun sure gormuyorsunu, yon kavrami diye bir sey kalmiyor bu yuzden cok iyi bir yol gostericiniz ve oradaki dogal yasami bilenle gitmeniz gerek. Bizim rehberimiz burada buyumus sonra cuzco ya yerlesmis ama ormani o kadar cok seviyorki simdi ailesinin yanina bizim gibi turistleri getirip konaklatip gezdirerek hem kendine is hem de bu ozledigi ormana gelip gidiyor.Anne ve babasi 60 yasi uzerinde 40 inege yuzlerce tavuga bakiyorlar bir kac kopekleri var ama anlattiklarina gore kopeklerin omru kisa oluyormus genelde ormandaki diger canlilara av oluyorlarmis. Rehberimiz 12 yasindayken bir sulun avinda iz surerken biraz fazla dalmis ve ormanda kaybolmus tam 3 gun yolunu bulamamis. karanlikta yuzlerce zehirli boceklerin ve vahsi yasamin icinde erzaksiz kalmis ormanin cocugu oldugu icin kurt, bocek yenebilen otlarla ayakta kalmayi becermis, bi seferde annesiyle 2 gun boyunca kaybolmuslar biz olsaydik cok zorlanirdik galiba. aman ha amazonlarda kaybolmayin!!.
Tum kus ve dogal yasam severlere,, burasi bir cennet gidin yasayin

==========================================================

4 gunluk machupichu trekking ve kamp

machupichu ye ulasmanin en guzel yolu inkalilarin o tarihlerde actigi su gun bile % 60 eski tarihi patikadan, oyulan tas basamaklarindan Inkalarin ayak izlerini takip ederek variliyor, gunluk 500 kisiye yuruyus izni veriliyor buna size bakmakla yukumlu ekibinizde dahil bu klasik inka yolu icin sart kosuluyor bence doga ve tarihin korunmasi icin iyi bir onlem. bu yuruyuste ilk gun gectiginiz alcak dag bolgesinde yasayan quecha halkinin yasam dokusunu gectiginiz iki koyde tadiyorsunuz. Molalarinizda ev yapimi oldukca eksimsi misir birasini yudumlayabilirsiniz alisik olmayanlari kusturuyormus, bu yuzden iki yudum yeterli ne olur ne olmaz yol uzun daha ilk gunum,Trek boyunca eski inka sehirlerini geciyor, ziyaret ediyorsunuz, tepeleri puslu, arada bir gelen bulutlar, yemyesil And daglarinin temiz ve guzel dogasini endemik orkidelerini kendi suratinize uygun yuruyebilirsiniz rehber en son gelenin arkasinda.4. gun sabahin 4unde kalkip iki saat son parkuru yapip muhtesem machupicciye sabahin ilk isiklarinda gunes kapisindan -intu pintu giris herkesin bekledigi, an, bu yuruyusun en guzel odulu olaganustu bir his, tek sorun tum ekipler ayni anlarda o kapiya variyor o yuzden bu son parkuru hizli yurumustum. Yuruyuse ancak yetkili firma rehber ve cadirlarinizi kuran esyalarinizi tasiyan buyuk bir ekiple yapiyorsunuz bizim grubumuzda 4 bayan icin toplam 8 kisi hizmetteydi. tasiyicalar 30kg ya kadar yuk tasiyip sizden once yemek veya aksam konaklama yerine variyor her seyi hazirliyor. trekking boyunca yagmur ormanlarinin temiz havasi dogasi inka sehirleri goruntuleriyle cepecevre yani yuruyuste gozunuz gonlunuz doyuyor, Bu trekkinde ulastigimiz en yuksek irtifa 4200m. Hava iliman yagmur mevsimi oldugu icin iki gun ogleden sonra yagmur gorduk. yuruyus patikasi tertemiz kamp sonrasi her ekip kendi copunu geri tasiyor ates yakmak yasak yemek yapimi icin koca tupler tasiniyor.

Inanin her ogun yemek cadirina girdiginizde masada 4 yildiz bir servisi goruyorsunuz,sabahlari uyandirilip el yuz yikamaniz icin sicak su sabun havlu getiriliyor cadirinizin onunde tepeleri sisli daglara derin vadilere bakarak coco cayini yudumluyorsunuz. hizmet ekibi cevre koylerden fakir Queuha halki, guler yuzlu,kisa boylu esmer yuz hatlari bariz inkali tipler Quecha konusuyorlar geleneksel coco yapragi cigneyerek enerjilerine guc katiyor. Genelde irtifa rahatsizliklarina iyi geldigine inaniyorlar ve herkese oneriyorlar bu yuzden yuruyuse baslamadan once ilk durakta herkes bir tutam aliyor cignemesi bile maharet ve sabir isteyen tadi olmayan bir bitki, bir sefer denedim ancak yarim saat agzimda tuttuktan sonra otumsu odunumsu tutam dil altimi biraz uyusturdu daha sonra irtifadan etkilenmedigim icin gerekde gormedim kalaninida tasicilara verdim, ama cayi guzel yesil cay gibi,

========================================================

Puno,titicaca golu

Puno sehrine otobusle tepeden 4000m den variyorsunuz sehir goruntusu cok derme catma ama gol bunun aksine muhtesem goruntusuyle bu slikligi kaptiyor bu bolgedeki halk perudaki qeuchalilari en geleneksel sekilde temsil edenleri. koyu tenli halk yuksekligin soguk gecelerine gunduzun yakici gunesine adapte, kadinlari kabarik siyah etekli sapkali ve ton ton. Punolular dansi cok sevmeleriyle unlu hafta sonu herkes dans mekanlarini tiklim tiklim dolduruyor tam bir curcuna.

Titicaca dunyanin denizcilik yapilabilinen en yuksek golu 4810m yarisi bolivya siniri icinde golde bir cok ada ve bu adalar da tarihi gune tasiyanlar.
Cok ozel iki adadan birisi Taquile bu halk binlerce yil yabancilardan saklanmis, gec kesfedilmelerinden dolayida modern hayattan ve sistemden kopuk geleneksel el sanatlariyla,kiyafetleriyle, ada disindan kimse ile evlenmemeyle , erkeklerin sapkalarini kendilerinin ordugu kadinlarin kat kat renlki eteklerle bu sogikta bile corap giymeden sandeletle dolastigi, yasam kendi aralarinda kurduklari sistemle devam ediyor.

Uros adasi Savasci inkalardan kacmak amaciyla Aymara dilini konusan bu halk etnik grub, evlerini golde yetisen totora adli saz bitkilerini ust uste koyarak yaptiklari yuzen bir cok adaciklar haline getirmisler evleri tekneleri bu sazdan yapilma totoranin kok kismi yeniliyor gecim goldeki kuslar ve balik simdi ise turistlerin adalarini ziyaret etmelerine izin veriyorlar.Yerel yonetim gelen teknelerden belli bir odemeyi adada yasayanlar icin temin ediyor ki bu da su guc hayat sartlarinda ozgunluklerinin korunmasi icin bence cok akillica

==============================================

Pisco col tepeleri,Huaccahina vahasi, Ballestas adasi

Huaccachina pasifik okyanusu kiyisindaki col seridinde ufacik bir vahacik ve etrafinda birkackonaklama yeme icme mekanlari pekde temiz gorunmeyen ancak pazarlari ica sehrinden yerli halkin serinlemek icin geldikleri golun etrafini 10 dk da turluyorsunuz buradan kum tepelerine sekiz silindirli buggy tasiti ile tepelerden ucarak inip cikmak yureklerinizi hoplatiyor, tipki luna parkataki hiz trenleri misali. kumda kayak ve kizak yapma keyfine de ulasiyorsunuz, cok eglenceli. col seridi arkasi andlardan gelen irmaklarla beslenen topraklarda, ispanyollarin getirdigi uzum bagciligi ve pamuk uretimini yapiyorlar. Bu bolge ulkenin populer yerel ickisi pisco yu -bir tur brandy- ureten yer.yerli halk gibi sek icmeyin fena carpiyor!! bu bolge 2007 eylul ayinda yikici bir deprem gecirdi 6 hafta sonrasi ben oradaydim yikilan eveleri gordum Ica sehrindeki katedral cokmus plazadaki dukkanlar gitmis yerine seyyar tezgahlar kurulmus hayat bi sekilde devam ediyordu. etrafta dunyanin her kosesinden gelme yardim kurumlarinin calismalarida zaman zaman goze carpiyor.

==================================================

Ballestas adasi,

tabiat korumasinda, iliman havaya karsin soguk humbolt akintisi ve balik zenginligiyle penguenlere, fok baliklarina pelikanlara yuva ve ureme yeri her yil subat ayinda bine ulasan yavru fok baligi doguyormus adaya ayak basamiyorsunuz etrafinda tekneyle yaklasip seyir izni var. binlerce kusun faydali gubresi tarim icin toplaniyor tekneden keskin asit kokusu burnunuzu tirmaliyor zaten.

======================================================

Arequipa, Colca Kanyonu

volkanlarin in depremlerin sarstigi ikinci onemli sehir, mimarisi deprem korkusuyla, beyaz kalin volkanik taslarla orulmus suslu oyma islemelerle kaplanmis, Misti aktif yanardagi 5850m sehrin yanibasinda nobette durur gibi,Plazadaki 400 yillik katedral ve diger tarihi yapilar yuzyillardir buyuk depremlerden yaralar almis,2001 deki son depremden sonra zarar goren tarihi yapilar yeni tekniklerle saglamlastirilmis. bu sehir ulkede sesini en dinleten ve sofistike, en guzel perulu kizlara evsahibi.Buradaki ilk gunumde plazada ikinci katta kahvemi=cofe con leche= mi yudumlarken sokak folklor danscilarina sahit olmam cok guzel bir sansti, peslerinden sokak sokak dolastim. ulkenin her yoresinden farkli folklorik kiyafetleri danslari herkez tarafindan ilgiyle izleniyor.Bu yorenin kendine has kiyafeti tasra halkinca giyiliniyor, tamamen el islemisi rengarenk klos uzun etek yelek ve sapka giyiyorlar.

Arequipa dan gece otobusuyle deli gibi bir sofurun yuzunden cok sallantili 5 satlik yolculuk bana cok uzun geldi daha sonra ogrendimki bu sofor bu haliyle unluymus sikayetimi bildirdim. sabah tek basinizada yapabileceginiz bu ulkedeki emniyetli tek trekkingi, dunyanin en derin kanyonunda Colca da yapabilirsiniz, inis 3 saat suruyor vadiye indiginizde nehir kenarinda muz ve palmiyelerin arasindaki bungalovlarda kaliyorsunuz yada ve gectiginiz koy evlerinde kalabilir istege gore 2- 3 gun yapabilirsiniz. Kanyonun simgesi olan endemik kusu Kondor yuvalarinin basinda beklerseniz mutlak havadaki ucuslarini gorursunuz 3m ye varan bu koca kuslar vadiden kayarken cok gorkemli.Ayni zamanda inkalilarca kutsal bir kus

============================================================

peruyu bir ay boyunca gezerken yuzlerce km katetim genelinde otobusleri kullandim sirtimda 8 - 9 kg luk cantamla elimde lonely planet, hostallerde konakladim, yuregimde kesif heyecani gozlerimde iyimser bakisli gozluklerimle dogasini cografyasini , dilimin gevezeligiyle yerlisi ve gezgin turistlerle sohbeti, herseyi yiyebilen istahimla degisik yemeklerini , salsa danslarini tatmanin, dunyanin bir parcasini daha gorebilmenin, guzel duygulariyla evime dondum.

Boyle bir ulkeyi gezerken pahali kiyafetlerle gitmeyin hafif canta tasiyin paranizi bölün ve ayri yerlerde saklayin. Tek basima gezdim basima hic kotu bir olay gelmedi her zaman gideceginiz yerler hakkinda iyi bilgi toplayin yerli halki dinleyin.Klm havayollari amsterdam aktarmali Ist dan 1200 dolar vize icin pasportunuzu italya peru konsolosluguna gondermelisiniz.Bolivya ya gecisde vize yok turk pasportunu hic gormeyen gumruklerden gecerken once bir kenara aliniyorsunuz korkmayin sadece listeden kim oldugumuzu anlamak vizeye ihtiyaci varmi diye kontrol ediyorlar.

paylasabildigim ve okudugunuz icin tesekkurler.